Kami, mga kaanib ng pandaigdigang kilusan para sa pagpapaunlad ng wikang Esperanto, ay tumatawag ng pansin sa lahat ng mga pamahalaan, mga pandaigdigang kapisanan at mga taong may pagnanais sa pakikipagkapwa, sa pagpapahayag namin ng mataimtim na mga layuning nakatala dito; at hinihikayat namin ang lahat ng mga samahan at bukod na tao na sumapi sa amin sa pagtataguyod ng mga alituntuning ito.

Мо, иштирокчиёни ҳаракати умумиҷаҳонӣ дар роҳи рушду интишори эсперанто, бо ин манифест ба тамоми ҳукуматҳо, муассисаҳои байналмилали ва кулли одамони некирода муроҷиат карда қотеона изҳор менамоем, ки минбаъд низ мутобиқи мақсадҳои дар поён баёншуда амал мекунем ва ба ҳар кас ва ҳар ташкилот пешниход менамоем, ки дар ҳаракати мо ширкат ҷӯянд.

May mahigit na isang daang taon na nang ang wikang Esperanto, na binigyang simula noong 1887 bilang palatuntunan ng wikang pantulong para sa pandaigdigang komunikasyon at daglian namang umunlad na maging isang hitik at buhay na wika sa kanyang sariling paninindigan, ay nagbigay daan sa pagkakaisa ng mga tao sa kabila ng hadlang ng ibat-ibang wika at kaugalian. Ang mga hangaring pumukaw sa mga gumagamit ng wikang Esperanto ay mahalaga at kapakipakinabang pa rin hanggang sa panahong ito. Ang pandaigdigang paggamit ng ilang pambansang wika, o ang paglago ng mga teknolohiya ng komunikasyon, o maging ang pagkatha ng makabagong pamamaraan ng pagtuturo ng mga wika ay malamang na hindi magbunga ng makatarungan at mabisang wikang batay sa mga simulaing sumusunod na sa loob namin ay mga pangunahing bagay.

Эсперанто, ки лоиҳаи он чун забони ёрирасони байналмилалии муошират соли 1887 ба вуҷуд омада хеле зуд ба сатҳи забони вусъатёфтаи фаъолу фасеҳ расидааст, бештар аз сад сол боз одамонро сарфи назар аз мавҷудияти монеаҳои забонию фарҳангӣ муттаҳид мекунад. Дар ин муддат мақсади ҷонибдорони эсперанто аҳамият ва зарурати худро гум накардааст. На истифодаи оламшумули чандин забонҳои миллӣ, на пешрафти техникӣ дар соҳаи робитаю алоқа, на бунёди усулҳои нави таълими забонҳои хориҷӣ принсипҳои зеринро, ки мо барои сохтори одилона ва босамари муоширати байналмилалӣ асосӣ шумурдем, дар амалия ҷорӣ карда наметавонад.

1. Demokrasya

1. Демократизм

Ano man ang sistema ng komunikasyon na nag-kakaloob ng habang-buhay na pribilehiyo sa iba, samantalang kinakailangan naman na ang iba pa ay magbigay ng mahabang panahon upang matutuhan ang kahit mababang kakayanan lamang ay maituturing na hindi maka-demokrasya. Kahit ang Esperanto, tulad din ng ibang wika, ay hindi ganap, dinadaig nito ang ibang wika bilang isang tumbas na komunikasyong pandaigdigan.

Системаи робита, ки ба яке имтиёзи демократӣ медиҳад, вале аз дигаре солҳо касби имкониятҳои камро тақозо мекунад, дар бунёди хеш демократӣ нест. Гарчанде ки эсперанто чун ҳар забони комил нест, он дар соҳаи мубодилаи байналхалқии забонҳо аз тамоми мухолифони худ хеле бартарӣ дорад.

Malakas ang aming paniniwala na sa dahilang hindi tumbas ang ibat-ibang mga wika ito ay nagbibigay daan sa hindi rin tumbas na pakikipag-ugnayan sa ibat-ibang baytang ng komunikasyon, pati na ang pandaigdigan. Kami ay kilusan para sa maka-demokratikong komunikasyon.

Ба пиндошти мо,нобаробарии забонҳо нобаробариро дар муносибат бо тамоми савияҳо, аз ҷумла дар сатҳи байналмилалӣ ба вуҷуд меорад. Мо — ҷунбиш ба сӯи муносибатҳои демократӣ ҳастем.

2. Pandaigdigang pagtuturo

2. Тарбияи фавқулмиллӣ

Lahat na wikang taal sa ibat-ibang pangkat ng mga tao ay nakatali sa mga kaugalian at sa mga bansa. Halimbawa, ang isang batang natututo ng wikang Ingles ay natututo rin ng kaugalian, heograpiya at mga sistemang pampulitika ng mga bansang Ingles ang salita, tulad ng Amerika at Inglatera. Samantala, ang isang batang natututo ng Esperanto ay natututo ng isang daigdig na walang hangganan.

ҳар кадом забони миллӣ бо фарҳанги муайян ва халқ (халқҳо) пайванд аст. Масалан, касе, ки забони англисиро меомӯзад, роҷеъ ба фарҳанг, ҷуғрофия, сиёсати кишварҳои англисизабон, хусусан ИМА ва Британия Кабир дониш ба даст меорад. Талабае, ки эсперанторо меомӯзад, дар бораи ҷаҳони бесарҳад, ки дар он ҳар як кишвар хонаи хеш тасаввур мешавад, дониш мегирад.

Paniwala namin na ang pagtuturo ng anumang wika ay nakasalalay sa anumang pagtingin sa mundo ng nagtuturo. Kami ay kilusan para sa pandaigdigang pagtuturo.

Ба пиндошти мо, тарбия тавассути ҳар забони миллӣ бо ҷаҳонбинии муайян иртибот дорад. Мо — ҷунбиш дар роҳи тарбияи фавқулмиллӣ ҳастем.

3. Mabisang pagtuturo

3. Самарабахшии таълим

Maliit na porsiyento lamang ng mga estudyanteng nag-aaral ng mga salitang banyaga ang nagiging tunay na matatas sa wikang ninanais. Sa Esperanto, ang pagiging matatas ay maaaring makamit kahit sa pambahay na pag-aaral lamang. Ipinakita ng ilang pagsusuri na ang Esperanto ay makabuluhan bilang paghahanda sa pag-aaral ng ibang wika. Ipinapayo rin na ito ang maging ubod na sangkap sa mga kursong ukol sa kaalaman ng ibat-ibang wika.

Фақат фоизи ночизи омӯзандагони забони хориҷӣ онро ёд мегиранд. Ба таври комил аз худ кардани забони эсперанто ҳатто бо омӯзиши мустақилона имконпазир аст. Тадқиқотҳои гуногун аҳамияти пропедевтикии эсперанторо барои омӯхтани дигар забонҳо нишон доданд. Эсперанторо чун асоси инкишофи шуури забонии хонанда тавсия мекунанд.

Naniniwala kami na ang mga kahirapang hinaharap sa pag-aaral ng ibat-ibang taal na wika ay palaging magiging hadlang para sa maraming estudyante na tiyak namang makikinabang sa karunungan ng pangalawa o pantulong na wika. Kami ay kilusan para sa mabisang panunuto ng wika.

Ба пиндошти мо, мураккабии забонҳои миллӣ ҳамеша монеаест барои аксари хонандагон, ки дар роҳи аз худ кардани забони дуюм бешак манфиат хоҳанд бардошт. Мо — ҷунбиш барои самарабахшии таълими забонҳо ҳастем.

4. Multilingualismo

4. Чандзабонӣ

Ang pagkakaisa ng Esperanto ay bukod-tanging pandaigdigang pagkakaisa na ang mga miyembro ay pangkalahatang dalawa o ilan ang nalalamang wika. Bawat miyembro ng samahan ay nagsikap na matuto ng salitang banyaga hanggang sa baytang na maging matatas makipagpanayam. Sa maraming pangyayari ito ay humantong sa pagmamahal at kaalaman ng ilan pang ibang mga wika at sa mas malawak na pang-uunawa ng mga bagay-bagay sa mundo.

Ҷамъияти эсперантодонон яке аз камтарин ҷамъиятҳои забонии умумиҷаҳониест, ки тамоми аъзои он, бе истисно дузабона ё бисёрзабонаанд. ҳар узви ин ҷамъият ба қароре омадааст, ки ғайр аз забони модарӣ ақаллан як забонро дар сатҳи шифоҳиӣ омӯзад. Дар аксар маврид ин ба омӯхтани забонҳои бисёр ва дилбастагӣ ба онҳо, одатан, ба вусъати доираи дониш меорад.

Aming paniwala na ang mga nagsasalita ng lahat ng ibat-ibang wika, marami man o kakaunti, ay dapat magkaroon ng pagkakataong matuto ng pangalawang wika hanggang sa baytang ng pakikipagpanayam. Kami ay kilusang nagbibigay ng ganoong pagkakataon para sa lahat.

Ба фикри мо одамоне, ки ба забонҳои гуногун , бузург ё хурд гуфтугӯ мекунанд, бояд имконияти ҳақиқии омӯхтани забони дуюмро дар сатҳи баланди муошират дошта бошанд. Мо — ҷунбиш барои ба ихтиёри хавасманди омухтани забон вогузоштани ин имконият ҳастем.

5. Mga karapatan sa wika

5. Ҳуқуқҳои забонӣ

Ang hindi pare-parehong pamamahagi ng kapangyarihan sa ibat-ibang mga wika ay isang sangkap na bumubuo ng palagiang wikang ’di tiwasay, o ng tahasang pang-aapi ng ibang wika buhat sa mga mas nakararaming populasyon sa mundo. Sa pagkakaisa ng Esperanto ang mga nagsasalita ng ibat-ibang wika, marami man o kakaunti, opisyal man o hindi ay nagpapanayam sa loob ng tumbas na mga tadhana sa pamamagitan ng magkatuwang na kagustuhan ng magkabilang panig na mag-bigayan. Itong pagkakatimbang-timbang na mga karapatan at pagtitiwalaan ay nagbibigay ng batayan sa pag-kakatha at pag-susuri ng mga maaaring kalutasan sa ’di pagkakatumbas-tumbas at sa ’di pagkakauwaro ng mga wika.

Интишори нобаробарҳукуқии забонҳо — сарчашмаи доимии фишори забон ва зулми мустакими забон бар ҳақки аксари аҳолии сайёра мебошад. Дар муҳити эсперантодонон ба туфайли тамоюли дутарафа доштан ба созиш одамоне, ки ба забонҳои хурду бузург, расмӣ ва ғайрирасмӣ гуфтугӯ мекунанд, дар сарзамини бетараф вомехӯранд. Чунин мувозинати байни ҳуқукӣ ва масъулияти забонҳо собиқаеро барои инкишоф ва омӯзиши тарзҳои алтернативии бартараф намудани нобаробарии забонҳо ва ҳалли низоъхои забонӣ эҷод кард.

Mahigpit na paniwala namin na ang mga malalawak na pag-iiba-iba sa kapangyarihan ng mga wika ay siyang nag-papahina ng mga garantiya, nakasaad sa maraming nakasulat na pandaigdigang kasangkapan, para sa pantay-pantay na pakikitungo ng kapwa tao, kahit ano ang kanilang wika. Kami ay kilusan para sa karapatan ng wika.

Мо чунин мешуморем, ки мавҷудияти номутаносибӣ дар соҳаи истифодаи забонҳо ба кафолати баробарҳуқуқии берун аз вобастагии забон, ки дар бисёр созишномахои байналмилалӣ эълон шудаанд, халал мерасонад. Мо — ҷунбиш барои баробарҳуқуқии забон ҳастем.

6. Ang pagkakaibat-iba ng mga wika

6. Гуногунзабонӣ

Itinuturing na hadlang sa komunikasyon at pag-unlad ng mga pambansang pamahalaan ang malawak na pagkakaibat-iba ng mga wika. Ngunit sa samahan ng Esperanto ang pagkakaibat-iba ng mga wika ay siya namang palagi at ganap na kailangan sa pagpapayaman ng karunungan ng isang tao. Ng dahil doon bawat wika, tulad din bawat nilalang, ay karapatdapat bigyan ng pagsasanggalang at tangkilik.

Ҳукуматҳои мамлакатҳои гуногун майл доранд, ки гуногунзабониро чун монеаи муошират ва инкишоф шуморанд. Вале барои ҷомеаи эсперантодонон гуногунзабонӣ манбаи доимӣ ва ҷудонопазирӣи сарватмандист. Мутобиқи ин ҳар забон мисли ҳар чизи табиати зинда арзиши мустақил дорад ва ҳимояту дасгириро мехоҳад.

Lubos na paniwala namin na ang mga patakaran sa komunikasyon at pag-papaunlad na hindi nakasalalay sa paggalang at pagtangkilik sa lahat ng wika ay hatol na kamatayan sa maraming wika ng sandaigdigan. Kami ay kilusan para sa pagkakaibat-iba ng mga wika.

Мо чунин мешуморем, ки сиёсати алоқа ва инкишоф, агар он ба эҳтиром ва дастгирии тамоми забонҳо асос ёфта набошад, аксарияти забонҳои оламро ба маҳвшавӣ гирифтор мекунад. Мо — ҷунбиш барои гуногунзабонием.

7. Pagpapalaya ng sangkatauhan

7. Озодии инсон

Ang bawat wika ay nagpapalaya at maari din namang mag-kulong sa gumagamit nito, samantalang nagbibigay ng kakayanan sa kanila na makipag-ugnayan sa kani-kanilang mga sarili ay nagbibigay din namang hadlang na makipag-uganayan sila sa ibang mga tao. Sapagka’t ang Esperanto ay sinadyang maging maginhawang gamitin ng sinuman sa madla bilang paraan ng pakikipag-ugnayan, ito ay isa sa mga dakilang proyektong may bisa para sa kalayaan ng sangkatauhan — nagbibigay laya sa bawat tao na makisali sa pagkakaisa ng sangkatauhan, matatag na nakaugat sa kanyang sariling kaugalian at wika, ngunit hindi naman hinahangganan noon.

Ҳар як забон ба соҳибони худ имконияти гуфтугӯ байни ҳамдигарро дода барои робита барқарор кардан бо бегоназабонҳо монеа эҷод мекунад. Эсперанто, ки чун воситаи алоқаи байналмилалӣ эҷод шуда буд, яке аз лоиҳахои бузурги воқеан амалкунандаи озодии инсон аст, лоиҳаест, ки ба ҳар кас нигоҳ доштани равобити бо решахои фарҳангӣ ва забониаш гузошта, имконияти дар иттиҳоди инсоният иштирок намуданро медиҳад, вале бо ин маҳдуд намешавад.

Iginigiit namin na ang pagsandig sa tanging wika pambansa lamang manapay lumilikha ng mga hadlang sa kalayaan ng pagsasaysay ng mga sariling paniniwala, komunikasyon at mga pag-sasamahan. Kami ay kilusan ng pagpapalaya ng sangkatauhan.

Мо аминем, ки истифодаи мустаснои забонҳои миллӣ ногузир ба пайдо шудани монеаҳо дар роҳи соҳиб шудани озодии хештангароӣ, робита ва ҳамкорӣ меорад. Мо — ҷунбиш барои озодии инсон ҳастем.

Prago, jul. 1996

ш. Прага, июл с. 1996