Ірландска-руская кніга-білінгва
Táimidne, gluaiseacht dhomhanda Esperanto, ag díriú an fhorógra seo ar gach rialtas, ar gach eagraíocht idirnáisiúnta, agus ar dhaoine dea-thola, dearbhaímid ár n-intinn dhaingean leanúint ag obair ar son na n-aidhmeanna thíosluaite, agus tugaimid cuireadh do gach eagraíocht agus do gach duine bheith linn inár n-iarrachtaí.
Мы, участники всемирного движения за развитие и распространение эсперанто, обращаемся в настоящем манифесте ко всем правительствам, международным организациям и людям доброй воли, заявляем о нашей решимости и дальше действовать в соответствии с изложенными ниже целями и предлагаем каждой организации и каждому человеку присоединиться к нашей деятельности.
Sa bhliain 1887 a láinseáladh Esperanto mar theanga chúnta don chumarsáid idirnáisiúnta. Tar éis di forbairt go mear ina teanga bheo shaibhir bheacht, tá Esperanto le breis is céad bliain ag feidhmiú chun daoine ó theangacha is ó chultúir éagsúla a thabhairt le chéile. Idir an dá linn níor chaill aidhmeanna lucht a labhartha a dtábhacht ná a n-ábharthacht. Tá cúpla teanga náisiúnta in úsáid ar fud an domhain, tá dul chun cinn déanta i dteicnící cumarsáide, tá modhanna nua múinte teangacha tagtha ar an saol. Ach ní dócha go mbainfeadh aon cheann acusan na prionsabail seo a leanas amach, prionsabail atá riachtanach, dar linn, d’ord teanga cóir éifeachtach.
Созданный в 1887 г. как проект вспомогательного языка для международного общения и быстро развившийся в жизнеспособный и выразительный язык, эсперанто уже более ста лет объединяет людей поверх языковых и культурных барьеров. За это время цели сторонников эсперанто не потеряли своего значения и актуальности. Ни всемирное использование нескольких национальных языков, ни технический прогресс в области коммуникации и связи, ни создание новых методов преподавания иностранных языков не смогут реализовать на практике следующие принципы, которые мы считаем основополагающими для справедливого и эффективного устройства международного языкового общения.
1. Daonlathas
1. Демократичность
Córas frithdhaonlathach go bunúsach is ea aon chóras cumarsáide a thugann pribhléidí saoil do dhaoine áirithe, ach a éilíonn na blianta crua-oibre ar dhaoine eile chun leibhéal níos ísle cumais a shroicheadh. Cé nach teanga fhoirfe Esperanto ná aon teanga eile, is fearr i bhfad í don chumarsáid ar bhonn cothrom ar scála domhanda ná aon iomathóir.
Система общения, которая даёт постоянные привилегии одним, а от других требует годы усилий для приобретения меньших возможностей, недемократична в своей основе. Хотя эсперанто, как и любой язык, не является совершенным, он значительно превосходит всех своих конкурентов в сфере равноправного международного языкового общения.
Dearbhaímid go leanann éagothroime chumarsáide ar gach leibhéal, ina measc ar an leibhéal idirnáisiúnta, an éagothroime teanga. Is gluaiseacht don chumarsáid dhaonlathach sinn.
Мы считаем, что языковое неравенство вызывает неравенство в общении на всех уровнях, включая международный. Мы — движение за демократическое общение.
2. Oideachas Domhanda
2. Наднациональное воспитание
Tá gach teanga eitneach ceangailte le cultú(i)r is le náisiú(i)n ar leith. Mar shampla, foghlaimíonn foghlaimeoir an Bhéarla faoi chultúr, faoi thíreolaíocht is faoi pholaitíocht thíortha an Bhéarla, go háirithe na Stáit Aontaithe agus Sasana. Foghlaimíonn foghlaimeoir Esperanto faoi dhomhan gan teorainn, agus mothaíonn sé/sí sa bhaile i ngach tír.
Каждый национальный язык привязан к определённой культуре и народу (народам). Например, школьник, изучающий английский язык, получает знания о культуре, географии, политике англоязычных стран, особенно США и Великобритании. Школьник, изучающий эсперанто, получает знания о мире без границ, в котором каждая страна представляется родным домом.
Dearbhaímid go bhfuil oideachas trí aon teanga náisiúnta ceangailte le dearcadh áirithe ar an domhan. Is gluaiseacht don oideachas domhanda sinn.
Мы считаем, что воспитание посредством любого национального языка связано с определённым мировоззрением. Мы — движение за наднациональное воспитание.
3. Oideachas Éifeachtach
3. Педагогическая эффективность
Céatadán beag díobhsiúd a dhéanann staidéar ar theanga iasachta a bhaineann máistreacht amach inti. Is féidir máistreacht a fháil ar Esperanto fiú gan mhúinteoir. Thaispeáin staidéir éagsúla fiúntas Esperanto mar ullmhú d’fhoghlaim na dteangacha eile. Moladh Esperanto, leis, mar dhlúthchuid de chúrsaí eolais faoi theangacha eile.
Лишь небольшой процент изучающих иностранный язык овладевает им. Полное овладение эсперанто возможно даже при самостоятельном изучении. Различные исследования показали пропедевтическую значимость эсперанто для изучения других языков. Эсперанто рекомендуется также в качестве основы для развития языкового сознания учащихся.
Dearbhaímid gur síor-bhac í deacracht na dteangacha eitneacha do mhóran foghlaimeoirí, a bhainfeadh tairbhe mar sin féin as dara teanga a fhoghlaim. Is gluaiseacht do mhúineadh éifeachtach na dteangacha sinn.
Мы считаем, что сложность национальных языков всегда будет препятствием для многих учащихся, которые получили бы несомненную пользу от усвоения второго языка. Мы — движение за эффективное преподавание языков.
4. Ilteangachas
4. Многоязычие
Tá pobal Esperanto ar an mbeagán pobal urlabhra ar scála domhanda gur dátheangaigh nó trítheangaigh a chuid cainteoirí uile. D’fhoghlaim gach ball den phobal teanga iasachta amháin ar a laghad go leibhéal na cumarsáide. Is minic a thugann sé sin eolas ar a lán teangacha, agus grá dóibh, agus leathnú ar réimse spéiseanna go ginearálta.
Сообщество эсперантистов является одним из немногих всемирных языковых сообществ, все члены которого без исключения двуязычны или многоязычны. Каждый член этого сообщества принял решение изучить хотя бы один язык, кроме родного, на разговорном уровне. Во многих случаях это ведёт к изучению многих языков и привязанности к ним, и, как правило, к расширению кругозора.
Dearbhaímid gur cheart go mbeadh deis ag cainteoirí gach teanga, forleathan nó neamhfhorleathan, an dara teanga a fhoghlaim go leibhéal ard cumarsáide. Is gluaiseacht chun an deis sin a chur ar fáil sinn.
Мы считаем, что все люди, говорящие на разных языках, больших и малых, должны располагаь реальной возможностью обладеть вторым языком на высоком уровне общения. Мы — движение за предоставление этой возможности.
5. Cearta Teanga
5. Языковые права
Do chuid mhaith de phobal an domhain, cúis éideimhne nó lom-chos ar bolg teanga is ea roinnt mhíchothrom na cumhachta idir na teangacha. I bpobal Esperanto, buaileann cainteoirí na dteangacha uile, forleathan nó neamhfhorleathan, oifigiúil nó neamhoifigiúil, lena chéile ar bhonn cothrom, trí chomhthoil an chomhghéillte. Caighdeán chun réitigh eile ar mhíchothromaíochtaí is ar choimhlintí teanga a mheas is a fhorbairt a thugann a leithéid de chothromaíocht idir cearta agus freagrachtaí teanga.
Неравноправное распределение власти между языками — источник постоянного языкового давления и прямого языкового гнёта для большинства населения планеты. В среде эсперантистов, благодаря взаимному стремлению к компромиссу, люди, говорящие на больших и малых, официальных и неофициальных языках, встречаются на нейтральной почве. Такое равновесие между языковыми правами и ответственностью создало прецедент для развития и изучения альтернативных слособов преодоления языкового неравенства и решения языковых конфликтов.
Dearbhaímid gurb iad mórdhifríochtaí cumhachta idir na teangacha a bhaineann an bonn den iliomad ionstraimí idirnáisiúnta a ráthaíonn go bpléifear go cothrom le daoine, gan idirdhealú teanga. Is gluaiseacht do chearta teanga sinn.
Мы считаем, что существующая диспопорция в сфере применения языков подрывает гарантии равноправия вне зависимости от языка, провозглашённые во многих международных соглашениях. Мы — движение за языковые права.
6. Éagsúlacht Theanga
6. Разноязычие
Bíonn claonadh ag rialtais náisiúnta mór-éagsúlacht na dteangacha ar fud an domhain a mheas mar bhac ar an gcumarsáid is ar an bhforbairt. Ní hionann is pobal Esperanto, a mheasann an éagsúlacht theanga mar fhoinse bhuan riachtanach saibhris. Dá bhrí sin, tá gach teanga fiúntach inti féin, mar atá gach rud beo, agus is fiú í a chosaint agus tacú léi.
Правительства разных стран склонны рассматривать разнообразие языков в мире как препятствие общению и развитию. Однако для сообщества эсперантистов разноязычие представляется постоянным и неотъемлемым источником богатства. В соответствии с этим, каждый язык, равно как и каждый вид в живой природе, ценeн сам по себе и требует защиты и поддержки.
Dearbhaímid gurb ionann is breith bháis d’fhormhór theangacha an domhain aon bheartais chumarsáide is forbartha nár bunaíodh ar mheas ar gach teanga, agus ar thacaíocht di. Is gluaiseacht don éagsúlacht theanga sinn.
Мы считаем, что политика коммуникации и развития, если она не основана на уважении и поддержке всех языков, обрекает большинство языков мира на исчезновение. Мы — движение за разноязычие.
7. Fuascailt an Duine
7. Освобождение человека
Saorann agus daorann gach teanga lucht a labhartha, ag cur cumarsáide lena chéile ar a gcumas, agus ag cur bac ar chumarsáid le daoine eile. Pleanáilte mar mheán cumasáide uilíoch, tá Esperanto mar cheann de na tionscnaimh mhóra a fheidhmíonn d’fhuascailt an duine. Is tionscnamh í a chuireann ar chumas gach duine páirt a ghlacadh sa phobal daonna, le fréamhacha daingne ina f(h)éiniúlacht áitiúil chultúir is teanga, ach gan a bheith teoranta di.
Каждый язык освобождает и закрепощает своих носителей, предоставляя им возможность общаться между собой и препятствуя общению с иноязычными. Задуманный как средство международного общения, язык эсперанто является одним из крупных реально действующих проектов освобождения человека: это проект, позволяющий каждому принять личное участие в человеческом сообществе, сохраняя прочные связи со своими культурными и языковыми корнями, но не ограничиваясь ими.
Dearbhaímid gurb í úsáid eisiach na dteagacha náisiúnta a chuireann bac le saoirsí cumarsáide, friotail agus caidrimh. Is gluaiseacht d’fhuascailt an duine sinn.
Мы считаем, что исключительное использование национальных языков неизбежно приводит к возникновению барьеров на пути к обретению свободы самовыражения, общения и сотрудничества. Мы — движение за освобождение человека.
Prago, jul. 1996
Prago, jul. 1996
Рэклама