Баскска-руская кніга-білінгва
Esperantoak aurrera egiteko nazioarteko mugimenduaren kideok honako manifestua munduko gobernu, nazioarteko erakunde eta gogo oneko gizaki orori zuzentzen diogu, hemen azalduriko helburuen alde lanean tinko segitzeko gure asmoa aldarrikatzen dugu, eta erakunde zein gizabanako guztiak gure ahaleginarekin bat egiteko gonbidatzen ditugu.
Мы, участники всемирного движения за развитие и распространение эсперанто, обращаемся в настоящем манифесте ко всем правительствам, международным организациям и людям доброй воли, заявляем о нашей решимости и дальше действовать в соответствии с изложенными ниже целями и предлагаем каждой организации и каждому человеку присоединиться к нашей деятельности.
Esperantoa 1887. urtean sortu zen nazioarteko komunikazioaren esparruan hizkuntza laguntzailea izateko asmoz, eta handik gutxira mintzaira bizi-bizi eta noranahikotu bilakatu zen. Mede osoa baino gehiago da, hizkuntz zein kulur oztopoez gaindi, gizakiak elkarrengana hurbiltzeko balio duela. Bitarte honetan bere mintzalarien helburuek ez dute garrantziarik, ez gaurkotasunik galdu. Ez nazio hizkutza zenbaiten nazioarteko erabilerak, ez komunikaziorako teknologien aurrerapenak, ez mintzairak irakasteko metodologia berriek ez dituzte, zihur aski, honako printzioak gauzatuko, zeinak, gure ustetan, hizkuntz oreka bidezko eta eraginkor baterako noraezekoak baitira.
Созданный в 1887 г. как проект вспомогательного языка для международного общения и быстро развившийся в жизнеспособный и выразительный язык, эсперанто уже более ста лет объединяет людей поверх языковых и культурных барьеров. За это время цели сторонников эсперанто не потеряли своего значения и актуальности. Ни всемирное использование нескольких национальных языков, ни технический прогресс в области коммуникации и связи, ни создание новых методов преподавания иностранных языков не смогут реализовать на практике следующие принципы, которые мы считаем основополагающими для справедливого и эффективного устройства международного языкового общения.
1. Demokrazia
1. Демократичность
Nazioarteko komunikazioaren antolakuntzak mintzalari batzuk besteen gainetik pribilegiatzen ditu, azken hauek hainbat urte eman behar baitituzte etxekoa ez duten hizkuntza bat ikasten, gehienetan komunikazio gaitasun txikiago batera iristeko. Honelako sistema bat ezin daiteke izan demokratikoa. Esperantoa, beste edozen hizkuntza bezala, borobila ez izan arren, ezin ukatuzkoa da bere lehiakide guztiak gainditzen dituela nazioarteko komunikazioaren berdintasunari dagokiola.
Система общения, которая даёт постоянные привилегии одним, а от других требует годы усилий для приобретения меньших возможностей, недемократична в своей основе. Хотя эсперанто, как и любой язык, не является совершенным, он значительно превосходит всех своих конкурентов в сфере равноправного международного языкового общения.
Hizkuntz desberdintasunek maila orotako komunikazio desberdintasunak, nazioartekoa barne, dakartzatelakoan gaude. Gu komunikazio demokratikoaren aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что языковое неравенство вызывает неравенство в общении на всех уровнях, включая международный. Мы — движение за демократическое общение.
2. Heziketa internazionalista
2. Наднациональное воспитание
Hizkuntza etniko bakoitza kultura, nazio edo estatu (multzo) bati loturik dago. Igelesa ikasleak, esaterako, jakin badaki igelesdun herrien kultura, geografia eta politikaren berri, batik bat Estatu Batuak eta Inglaterrari buruz. Esperanto ikasleak berriz mugarik gabeko munduan bizi dela ikasten du, herri bakoitza bere etxea izanik.
Каждый национальный язык привязан к определённой культуре и народу (народам). Например, школьник, изучающий английский язык, получает знания о культуре, географии, политике англоязычных стран, особенно США и Великобритании. Школьник, изучающий эсперанто, получает знания о мире без границ, в котором каждая страна представляется родным домом.
Edozein heziketa munduari buruzko ikuspegi jakin bati loturik dagoelakoan gaude. Gu heziketa internazionalistaren aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что воспитание посредством любого национального языка связано с определённым мировоззрением. Мы — движение за наднациональное воспитание.
3. Eraginkortasun pedagogikoa
3. Педагогическая эффективность
Ikasleetako portzentai txiki batek bakarrik menperatzen du hizkuntza arrotzik. Esperantoa osoki menperatu daiteke, baita norberak bere kontura ikasita ere. Hainbat ikerketek beste hizkuntzak ikasteko Esperantoaren balio propedeutikoa erakutsi dute. Esperantoa ikastea hizkuntz kontzientziaziorako ikastaroen barruan ere gomendatzen da.
Лишь небольшой процент изучающих иностранный язык овладевает им. Полное овладение эсперанто возможно даже при самостоятельном изучении. Различные исследования показали пропедевтическую значимость эсперанто для изучения других языков. Эсперанто рекомендуется также в качестве основы для развития языкового сознания учащихся.
Nazio hizkuntzen zailtasuna, ikasle askorentzat, beti oztopo izango delakoan gaude. Ikasle hauek ordea bigarren mintzaira baten ezagueratik aberastuko lirateke. Gu hizkuntzen irakaskuntza eraginkorraren aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что сложность национальных языков всегда будет препятствием для многих учащихся, которые получили бы несомненную пользу от усвоения второго языка. Мы — движение за эффективное преподавание языков.
4. Eleaniztasuna
4. Многоязычие
Bi edo hizkuntza gehiagoren jabe diren kideek soilik osaturik dago Esperantodun hiztunegoa. Ezaugarri hau nazioarteko kolektibo gutxik daukate. Mintzalari esperantozale bakoitzak bere gain hartu du hizkuntza arrotz bat, gutxienez ahozko mailan, ikasteko ardura. Honek, askotan, hizkuntza gehiago maitatu eta ikastera darama, horrela norberaren gogo-mira zabalduz.
Сообщество эсперантистов является одним из немногих всемирных языковых сообществ, все члены которого без исключения двуязычны или многоязычны. Каждый член этого сообщества принял решение изучить хотя бы один язык, кроме родного, на разговорном уровне. Во многих случаях это ведёт к изучению многих языков и привязанности к ним, и, как правило, к расширению кругозора.
Edozein hizkuntzaren, minorizatua edo nagusia izan, mintzalarik bigarren hizkuntza bat etxekotu eta bere egiteko aukera benetazkoa eduki beharko lukeelakoan gaude. Gu aukera hori aldarrikatzen duen mugimendua gara.
Мы считаем, что все люди, говорящие на разных языках, больших и малых, должны располагаь реальной возможностью обладеть вторым языком на высоком уровне общения. Мы — движение за предоставление этой возможности.
5. Hizkuntz eskubideak
5. Языковые права
Mintzairen arteko botere banaketa desorekatuak segurtasunik eza dakarkio haintat hizkuntzari, noiz ere ez baita hizkuntz morrontza hutsa munduko biztanlegoaren zati handi bati. Esperantodun hiztunegoak hizkuntza handi eta txiki, ofizial eta ez-ofizialen hiztunak biltzen ditu, elkarrenganako konpromezu batek bat eginik. Hizkuntz eskubide eta erantzunkizunen arteko oreka honek bide bat urratzen du hizkuntz desberdintasunak sortzen dituen gatazkak gainditu eta horien konponbideak garatzeko.
Неравноправное распределение власти между языками — источник постоянного языкового давления и прямого языкового гнёта для большинства населения планеты. В среде эсперантистов, благодаря взаимному стремлению к компромиссу, люди, говорящие на больших и малых, официальных и неофициальных языках, встречаются на нейтральной почве. Такое равновесие между языковыми правами и ответственностью создало прецедент для развития и изучения альтернативных слособов преодоления языкового неравенства и решения языковых конфликтов.
Hizkuntzen botere banaketa makurrak berdintasun printzipioaren kontra jo egiten duelakoan gaude, nahiz eta hainbat nazioarteko agirik hizkuntzen arteko trataera berdinkidea aldarrikatu. Gu hizkuntz eskubideen aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что существующая диспопорция в сфере применения языков подрывает гарантии равноправия вне зависимости от языка, провозглашённые во многих международных соглашениях. Мы — движение за языковые права.
6. Hizkuntz aniztasuna
6. Разноязычие
Gobernuen eritziz, munduko hizkuntz aniztasuna komunikaziorako eta garapenarako oztopoa da. Esperantodun hiztunegoarentzat ordea noraezeko eta etengabeko aberastasun iturria da. Beraz hizkuntza bakoitza, izaki bizia den bezala, berez eta eitez baliosoa izateaz gain, babesa eta sostengua merezi ditu.
Правительства разных стран склонны рассматривать разнообразие языков в мире как препятствие общению и развитию. Однако для сообщества эсперантистов разноязычие представляется постоянным и неотъемлемым источником богатства. В соответствии с этим, каждый язык, равно как и каждый вид в живой природе, ценeн сам по себе и требует защиты и поддержки.
Komunikazio eta garapen politikak, hizkuntza guztien errespetuan eta sostenguan oinarritu ezik, munduko hizkuntza gehienak hil-hurran ipintzen dituelakoan gaude. Gu hizkuntz aniztasunaren aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что политика коммуникации и развития, если она не основана на уважении и поддержке всех языков, обрекает большинство языков мира на исчезновение. Мы — движение за разноязычие.
7. Giza emantzipazioa
7. Освобождение человека
Edozen hizkuntzak askatasuna eta morrontza ematen dizkie bere hiztunei: heuren artean aske mintzatzeko, beste herritako hiztunekin komunikazioa galerazteko. Komunikazio unibertsalerako tresna izateko sortua, Esperantoa giza emantzipaziorako proiektu haundi eta eraginkorretakoa da. Esperantoak giza komunitatean eskua hartzeko aukera ematen dio gizaki bakoitzari, bere kultura eta nortasun propioan sendo erroturik, baina ez kateaturik.
Каждый язык освобождает и закрепощает своих носителей, предоставляя им возможность общаться между собой и препятствуя общению с иноязычными. Задуманный как средство международного общения, язык эсперанто является одним из крупных реально действующих проектов освобождения человека: это проект, позволяющий каждому принять личное участие в человеческом сообществе, сохраняя прочные связи со своими культурными и языковыми корнями, но не ограничиваясь ими.
Nazio hikuntzen erabilera soilak, ezin bestaldera izan, adierazpen, komunikazio eta elkartze eskubideei galga jartzen dielakoan gaude. Gu giza emantzipazioaren aldeko mugimendua gara.
Мы считаем, что исключительное использование национальных языков неизбежно приводит к возникновению барьеров на пути к обретению свободы самовыражения, общения и сотрудничества. Мы — движение за освобождение человека.
Prago, jul. 1996
Prago, jul. 1996
Рэклама