Εμείς, τα μέλη της παγκόσμιας κίνησης για την προώθηση της Εσπεράντο, απευθύνουμε αυτή τη διακήρυξη προς όλες τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς και τους ευνοϊκά διακείμενους ανθρώπους. Διακηρύσσουμε τη σταθερή μας πρόθεση να εργαστούμε περαιτέρω για τους σκοπούς που παρατίθενται σε αυτό το κείμενο και καλούμε κάθε οργανισμό και άνθρωπο ξεχωριστά να συμμετέχει στον αγώνα μας.

Ми, чланови светског покрета за унапређење есперанта, упућујемо овај манифест свим владама, међународним организацијама и људима добре воље, објављујући наше настојање да свим снагама наставимо да делујемо на овде изнесеним циљевима, па позивамо све организације и појединце, да се прикључе нашим настојањима.

Έχοντας ξεκινήσει το 1887 ως εγχείρημα για τη δημιουργία γλώσσας που θα συνέβαλλε στη διεθνή επικοινωνία και αφού εξελίχθηκε ταχύτατα σε ζωντανή γλώσσα με πλήθος νοηματικών αποχρώσεων, η Εσπεράντο ήδη φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά εδώ και πάνω από εκατό χρόνια, υπερβαίνοντας γλωσσικά και πολιτισμικά εμπόδια. Παρά την πάροδο του χρόνου, οι αξίες που ενέπνευσαν τους ανθρώπους που μιλάνε Εσπεράντο δεν έπαψαν να είναι το ίδιο σημαντικές και επίκαιρες. Προφανώς, ούτε η παγκόσμια χρήση κάποιων εθνικών γλωσσών, ούτε η πρόοδος που σημειώθηκε στην τεχνολογία των επικοινωνιών, ούτε η ανακάλυψη νέων μεθόδων για τη διδασκαλία ξένων γλωσσών θα υλοποιήσει ποτέ τις ακόλουθες αρχές που θεωρούμε ότι είναι θεμελιώδεις για μία δίκαιη και αποτελεσματική γλωσσική διευθέτηση.

Објављен 1887. године као пројект помоћног језика за међународно споразумевање, есперанто се убрзо развио у живи језик са богатим нијансама. Већ дуже од једног века он повезује људе и савлађује језичке и културне баријере. У том периоду циљеви оних који се њиме користе нису изгубили на својој важности и актуелности. Ни употреба неких националних језика широм света, ни напредак у техници комуникација, ни откривање нових метода језичке наставе неће сигурно остварити оне принципе које ми сматрамо битним за праведно и ефикасно решење језичког поретка.

1. Δημοκρατια

1. Демократија

Οποιοδήποτε σύστημα επικοινωνίας δίνει προβάδισμα εφόρου ζωής σε κάποιους ανθρώπους αλλά αναγκάζει κάποιους άλλους να επενδύουν χρόνια κοπιαστικής εργασίας για να επιτύχουν έναν χαμηλότερο βαθμό γλωσσικής επάρκειας είναι κατά βάση αντιδημοκρατικό. Αν και η Εσπεράντο, όπως κάθε γλώσσα, δεν είναι τέλεια, ξεπερνά κατά πολύ κάθε αντίπαλο στη σφαίρα της ισότιμης παγκόσμιας επικοινωνίας.

Систем комуникација, који је целог живота привилегија само неких људи, док од других захтева да уложе године труда да би постигли нижи степен знања — у основи је недемократски. Иако есперанто, као и сваки језик, није савршен, он много надмашује све друге у области равноправне светске комуникације.

Διακηρύσσουμε ότι η γλωσσική ανισότητα προξενεί επικοινωνιακή ανισότητα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς στίβου. Είμαστε κίνηση υπέρ της δημοκρατικής επικοινωνίας.

Тврдимо да језичка неједнакост изазива комуникацијске неједнакости на свим нивоима, укључујући и међународни ниво. Ми смо покрет за демократију у комуницирању.

2. Υπερεθνικη εκπαιδευση

2. Међунационално образовање

Κάθε εθνική γλώσσα είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη κουλτούρα και ένα συγκεκριμένο έθνος ή ομάδα εθνών. Για παράδειγμα, ο μαθητής που σπουδάζει αγγλικά μαθαίνει για τον πολιτισμό, τη γεωγραφία και την πολιτική των αγγλόφωνων χωρών, κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Μεγάλης Βρετανίας. Ο μαθητής που σπουδάζει Εσπεράντο μαθαίνει για έναν κόσμο χωρίς σύνορα, όπου κάθε χώρα παρουσιάζεται σαν να ήταν η πατρίδα του.

Сваки национални језик везан је за одређену културу и народност. На пример, ученик који учи енглески, учи о култури, географији и политици земаља енглеског језичког подручја, нарочито САД и Велике Британије. Ученик који учи есперанто, учи о свету без граница, у коме се свака земља представља као сопствени дом.

Διακηρύσσουμε ότι η εκπαίδευση μέσω οποιασδήποτε εθνικής γλώσσας είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη άποψη για τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της υπερεθνικής εκπαίδευσης.

Тврдимо да је образовање посредством било којег националног језика повезано са одређеном контролом света. Ми смо покрет за транснационално образовање.

3. Παιδαγωγικη αποτελεσματικοτητα

3. Педагошко деловање

Μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτούς που μαθαίνουν κάποια ξένη γλώσσα καταφέρνουν να τη μιλήσουν άψογα. Η πλήρης εκμάθηση της Εσπεράντο είναι δυνατή ακόμη και χωρίς δάσκαλο. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, η Εσπεράντο έχει ευεργετικά προπαιδευτικά αποτελέσματα στην εκμάθηση άλλων γλωσσών. Συνιστάται επίσης να χρησιμοποιείται η Εσπεράντο ως βασικός πυρήνας μαθημάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη της γλωσσικής αντίληψης των μαθητών.

Само мали проценат оних који уче неки страни језик, њиме заиста и овлада. Потпуно владање есперантом могуће је и самоучењем. Разне студије показују важност знања једног језика при учењу других језика. Есперанто се исто тако препоручује као основни кључ код курсева ѕа језичко усмеравање ученика.

Διακηρύσσουμε ότι οι δυσκολίες στην εκμάθηση των εθνικών γλωσσών θα αποτελούν πάντοτε εμπόδιο για πολλούς μαθητές, οι οποίοι όμως θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη γνώση μιας δεύτερης γλώσσας. Είμαστε κίνηση υπέρ της παιδαγωγικής αποτελεσματικότητας.

Тврдимо да ће тешкоће националних језика увијек представљати препреку за многе ученике који би ипак требало да се користе познавањем другог језика. Ми смо покрет за активну наставу језика.

4. Πολυγλωσσια

4. Вишејезичност

Η Εσπεραντική κοινότητα είμαι μία από τις λίγες παγκόσμιες γλωσσικές κοινότητες που τα μέλη τους είναι χωρίς εξαίρεση δίγλωσσα ή πολύγλωσσα. Κάθε μέλος αυτής της κοινότητας έχει προσπαθήσει να μάθει τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα σε προφορικό επίπεδο. Πολλές φορές, η προσπάθειά τους αυτή τους οδηγεί να μάθουν και να αγαπήσουν πολλές γλώσσες και γενικά να διευρύνουν τους προσωπικούς ορίζοντές τους.

Есперантска заједница једна је од малог броја језичких заједница на светском нивоу, чији су корисници без изузетка дво- или вишејезички. Сваки припадник заједнице прихватио је обавезу да научи бар један страни језик до говорног степена. У многим случајевима то доводи до знања и љубави за више језика и уопште до широког личног погледа на свет.

Διακηρύσσουμε ότι σε οποιαδήποτε γλωσσική κοινότητα και αν ανήκει κανείς, μεγάλη ή μικρή, θα πρέπει να έχει μια πραγματική ευκαιρία να μάθει μια δεύτερη γλώσσα και να φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο επικοινωνίας. Είμαστε κίνηση υπέρ της προσφοράς αυτής της ευκαιρίας.

Тврдимо да би припадници свих језика, великих и малих, требало да добију стварну прилику за усвајање другог језика до високог степена комуникације. Ми смо покрет за пружање такве прилике.

5. Γλωσσικα δικαιωματα

5. Језичка права

Η άνιση κατανομή ισχύος μεταξύ των γλωσσών είναι η συνταγή για το διαρκές αίσθημα γλωσσικής ανασφάλειας ή την άμεση γλωσσική καταπίεση μεγάλου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού. Στην Εσπεραντική κοινότητα τα μέλη των μεγάλων ή μικρών, αναγνωρισμένων ή μη γλωσσικών κοινοτήτων συναντώνται σε ουδέτερο έδαφος χάρη στην αμοιβαία θέληση για συμβιβασμό. Αυτή η ισορροπία μεταξύ γλωσσικών δικαιωμάτων και ευθυνών παρέχει τη βάση για τη διαμόρφωση και αξιολόγηση άλλων λύσεων στο πρόβλημα της γλωσσικής ανισότητας και διαπάλης.

Неједнака расподела моћи међу језицима је рецепт за сталну језичку несигурност, или директну језичку потлаченост код великог броја становника света. У есперантској заједници припадници великих или малих народа, службено или неслужбено, састају се на неутралном терену захваљујући међусобној вољи за споразумом. Таква равнотежа између језичких права и одговорности пружа могућност за развијање и налажење других решења код језичких неједнакости и језичких спорова.

Διακηρύσσουμε ότι η τεράστια διαφορά ισχύος μεταξύ των γλωσσών υποσκάπτει τις εγγυήσεις για ισότιμη μεταχείριση χωρίς γλωσσικές διακρίσεις, που περιλαμβάνονται σε πολλές διεθνείς συνθήκες. Είμαστε κίνηση υπέρ των γλωσσικών δικαιωμάτων.

Тврдимо да огромне разлике у степенима моћи међу језицима поткопавају гаранције изражене у толиким међународним документима о равноправном третирању без обзира на језик. Ми смо покрет за језичка права.

6. Γλωσσικη ποικιλομορφια

6. Језичка разноврсност

Οι εθνικές κυβερνήσεις μάλλον θεωρούν τη μεγάλη γλωσσική ποικιλομορφία που υπάρχει στον κόσμο ως εμπόδιο στην επικοινωνία και την ανάπτυξη. Για την Εσπεραντική κοινότητα, όμως, η γλωσσική ποικιλομορφία είναι σταθερή και αναγκαία πηγή πλούτου. Συνεπώς, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός έτσι και κάθε γλώσσα έχει αξία από μόνη της και αξίζει να προστατευθεί και να υποστηριχθεί.

Поједине владе склоне су да разматрају велике језичке разлике у свијету као сметњу у комуникацији и развоју. Ѕа есперантску заједницу разноврсност језика је сталан и неопходан извор богатства. Према томе, сваки језик као и свака животна врста, вриједан је већ због себе самог и заслужује заштиту и подршку.

Διακηρύσσουμε ότι, εάν οι επικοινωνιακές και αναπτυξιακές πολιτικές δε βασίζονται στο σεβασμό και την υποστήριξη κάθε γλώσσας, τότε καταδικάζεται σε θάνατο η πλειοψηφία των γλωσσών ανά τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της γλωσσικής ποικιλομορφίας.

Тврдимо да политика комуникације и развоја, ако се не темељи на поштовању и подршци свих језика, осуђује на изумирање већину језика у свијету. Ми смо покрет за језичку разноликост.

7. Χειραφετηση του ανθρωπου

7. Равноправност људи

Κάθε γλωσσική κοινότητα απελευθερώνει αλλά και σκλαβώνει τα μέλη της, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους αλλά αποκλείοντας την επικοινωνία με τους άλλους. Έχοντας σχεδιαστεί ως διεθνές όργανο επικοινωνίας, η Εσπεράντο είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενεργά εγχειρήματα χειραφέτησης του ανθρώπου. Είναι ένα εγχείρημα που στοχεύει να επιτρέψει σε κάθε άνθρωπο να συμμετέχει ως άτομο στην πανανθρώπινη κοινότητα με στέρεες ρίζες στην τοπική του κουλτούρα και γλωσσική του ταυτότητα αλλά χωρίς να περιορίζεται από αυτή.

Сваки језик истовремено ослобађа и спутава своје кориснике пружајући им могућност међусобног споразумевања, а ограничавајући комуникацију са другима. Планиран као опште средство за комуникацију, есперанто је један од великих и већ доказаних пројеката људске равноправности који већ делује — пројект који омогућава сваком човеку да као појединац делује у људској заједници остајући у основи везан за своју локалну културну и језичку самосвојност, а не ограничен њоме.

Διακηρύσσουμε ότι η αποκλειστική χρήση εθνικών γλωσσών παρεμβάλλει αναπόφευκτα εμπόδια στην ελευθερία της έκφρασης, επικοινωνίας και συναναστροφής. Είμαστε κίνηση υπέρ της χειραφέτησης του ανθρώπου.

Тврдимо да искључива употреба националних језика значи препреку слободи самоизражавања, комуникацији и удруживању. Ми смо покрет за равноправност људи.

Prago, jul. 1996

Prago, jul. 1996