Εμείς, τα μέλη της παγκόσμιας κίνησης για την προώθηση της Εσπεράντο, απευθύνουμε αυτή τη διακήρυξη προς όλες τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς και τους ευνοϊκά διακείμενους ανθρώπους. Διακηρύσσουμε τη σταθερή μας πρόθεση να εργαστούμε περαιτέρω για τους σκοπούς που παρατίθενται σε αυτό το κείμενο και καλούμε κάθε οργανισμό και άνθρωπο ξεχωριστά να συμμετέχει στον αγώνα μας.

Mes, pasaulinio sąjūdžio už esperanto kalbos išplatinimą dalyviai, šiuo manifestu kreipiamės į visas vyriausybes, tarptautines organizacijas ir visus geros valios žmones, pareiškiame savo ketinimą ir toliau ryžtingai darbuotis siekiant čia išdėstytų tikslų, bei kviečiame kiekvieną organizaciją ir žmogų paremti mūsų pastangas.

Έχοντας ξεκινήσει το 1887 ως εγχείρημα για τη δημιουργία γλώσσας που θα συνέβαλλε στη διεθνή επικοινωνία και αφού εξελίχθηκε ταχύτατα σε ζωντανή γλώσσα με πλήθος νοηματικών αποχρώσεων, η Εσπεράντο ήδη φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά εδώ και πάνω από εκατό χρόνια, υπερβαίνοντας γλωσσικά και πολιτισμικά εμπόδια. Παρά την πάροδο του χρόνου, οι αξίες που ενέπνευσαν τους ανθρώπους που μιλάνε Εσπεράντο δεν έπαψαν να είναι το ίδιο σημαντικές και επίκαιρες. Προφανώς, ούτε η παγκόσμια χρήση κάποιων εθνικών γλωσσών, ούτε η πρόοδος που σημειώθηκε στην τεχνολογία των επικοινωνιών, ούτε η ανακάλυψη νέων μεθόδων για τη διδασκαλία ξένων γλωσσών θα υλοποιήσει ποτέ τις ακόλουθες αρχές που θεωρούμε ότι είναι θεμελιώδεις για μία δίκαιη και αποτελεσματική γλωσσική διευθέτηση.

Paskelbta 1887 metais kaip pagalbinės tarptautinio bendravimo kalbos projektas ir greitai pasiekusi išsivysčiusios, gyvos ir raiškios kalbos lygį, esperanto kalba jau daugiau kaip šimtą metų padeda žmonėms įveikti kalbų ir kultūrų barjerus. Šia kalba kalbančiųjų tikslai iki šiol neprarado savo svarbos ir aktualumo. Nei kelių nacionalinių kalbų vartojimas visame pasaulyje, nei komunikacijų ir ryšių technikos pažanga, nei kalbų mokymo naujų metodų sukūrimas tikriausiai neįgyvendins tų principų, kurie mums atrodo svarbūs, norint teisingai ir veiksmingai išspręsti kalbų problemą.

1. Δημοκρατια

1. Demokratija

Οποιοδήποτε σύστημα επικοινωνίας δίνει προβάδισμα εφόρου ζωής σε κάποιους ανθρώπους αλλά αναγκάζει κάποιους άλλους να επενδύουν χρόνια κοπιαστικής εργασίας για να επιτύχουν έναν χαμηλότερο βαθμό γλωσσικής επάρκειας είναι κατά βάση αντιδημοκρατικό. Αν και η Εσπεράντο, όπως κάθε γλώσσα, δεν είναι τέλεια, ξεπερνά κατά πολύ κάθε αντίπαλο στη σφαίρα της ισότιμης παγκόσμιας επικοινωνίας.

Komunikacijų sistema, visam laikui suteikianti bendravimo privilegijas vieniems, o iš kitų reikalaujanti gaišti metų metus, besistengiant pasiekti žemesnį sugebėjimų lygį, yra iš esmės nedemokratiška. Esperanto kalba, kaip ir kiekviena kita, nėra visiškai tobula, bet ji žymiai pranoksta savo varžoves visuotinio bendravimo lygiateisiškumo srityje.

Διακηρύσσουμε ότι η γλωσσική ανισότητα προξενεί επικοινωνιακή ανισότητα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς στίβου. Είμαστε κίνηση υπέρ της δημοκρατικής επικοινωνίας.

Mes teigiame, kad kalbų nelygybė sukelia diskriminaciją visuose bendravimo lygmenyse, įskaitant ir tarptautinį. Mes esame sąjūdis už demokratišką bendravimą.

2. Υπερεθνικη εκπαιδευση

2. Auklėjimas ne viena kultūra

Κάθε εθνική γλώσσα είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη κουλτούρα και ένα συγκεκριμένο έθνος ή ομάδα εθνών. Για παράδειγμα, ο μαθητής που σπουδάζει αγγλικά μαθαίνει για τον πολιτισμό, τη γεωγραφία και την πολιτική των αγγλόφωνων χωρών, κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Μεγάλης Βρετανίας. Ο μαθητής που σπουδάζει Εσπεράντο μαθαίνει για έναν κόσμο χωρίς σύνορα, όπου κάθε χώρα παρουσιάζεται σαν να ήταν η πατρίδα του.

Kiekviena etninė kalba yra susijusi su kuria nors kultūra ir tauta. Anglų kalbos besimokantis moksleivis susipažįsta su angliškai kalbančių šalių, visų pirma su JAV ir Anglijos, kultūra, geografija ir politika. Moksleivis, studijuojantis esperanto kalbą, susipažįsta su pasauliu be sienų, kuriame kiekviena šalis atrodo kaip gimtieji namai.

Διακηρύσσουμε ότι η εκπαίδευση μέσω οποιασδήποτε εθνικής γλώσσας είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη άποψη για τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της υπερεθνικής εκπαίδευσης.

Mes teigiame, kad auklėjimas bet kuria etnine kalba yra susietas su tam tikru požiūriu į pasaulį. Mes esame už supažindinimą su daugeliu kultūrų.

3. Παιδαγωγικη αποτελεσματικοτητα

3. Pedagoginis efektyvumas

Μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτούς που μαθαίνουν κάποια ξένη γλώσσα καταφέρνουν να τη μιλήσουν άψογα. Η πλήρης εκμάθηση της Εσπεράντο είναι δυνατή ακόμη και χωρίς δάσκαλο. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, η Εσπεράντο έχει ευεργετικά προπαιδευτικά αποτελέσματα στην εκμάθηση άλλων γλωσσών. Συνιστάται επίσης να χρησιμοποιείται η Εσπεράντο ως βασικός πυρήνας μαθημάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη της γλωσσικής αντίληψης των μαθητών.

Iš studijuojančių svetimą kalbą tik nedidelė dalis išmoksta ją gerai. O esperanto kalbą galima išmokti net savarankiškai. Įvairūs bandymai parodė propedeutinį esperanto kalbos poveikį mokantis kitų kalbų. Be to, esperanto kalba rekomenduojama kaip pagrindinis mokinių kalbinio išprusimo elementas.

Διακηρύσσουμε ότι οι δυσκολίες στην εκμάθηση των εθνικών γλωσσών θα αποτελούν πάντοτε εμπόδιο για πολλούς μαθητές, οι οποίοι όμως θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη γνώση μιας δεύτερης γλώσσας. Είμαστε κίνηση υπέρ της παιδαγωγικής αποτελεσματικότητας.

Mes teigiame, kad etninių kalbų sudėtingumas visada bus kliūtis daugeliui besimokančiųjų, kurie daug laimėtų gerai įsisavinę antrąją kalbą. Mes esame sąjūdis už efektyvų kalbų mokymą.

4. Πολυγλωσσια

4. Daugiakalbystė

Η Εσπεραντική κοινότητα είμαι μία από τις λίγες παγκόσμιες γλωσσικές κοινότητες που τα μέλη τους είναι χωρίς εξαίρεση δίγλωσσα ή πολύγλωσσα. Κάθε μέλος αυτής της κοινότητας έχει προσπαθήσει να μάθει τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα σε προφορικό επίπεδο. Πολλές φορές, η προσπάθειά τους αυτή τους οδηγεί να μάθουν και να αγαπήσουν πολλές γλώσσες και γενικά να διευρύνουν τους προσωπικούς ορίζοντές τους.

Esperantininkų bendruomenė pasaulyje yra viena iš nedaugelio kalbinių bendrijų, kurių nariai be išimties yra dvikalbiai ar daugiakalbiai. Kiekvienas jos narys užsibrėžė tikslą gerai išmokti bent vieną svetimą kalbą. Daugeliu atvejų tai veda į kelių kalbų išmokimą bei pamėgimą ir praplečia akiratį.

Διακηρύσσουμε ότι σε οποιαδήποτε γλωσσική κοινότητα και αν ανήκει κανείς, μεγάλη ή μικρή, θα πρέπει να έχει μια πραγματική ευκαιρία να μάθει μια δεύτερη γλώσσα και να φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο επικοινωνίας. Είμαστε κίνηση υπέρ της προσφοράς αυτής της ευκαιρίας.

Mes teigiame, kad kalbantieji įvairiom kalbom, didelėm ir mažom, privalo turėti realią galimybę tobulai išmokti antrąją kalbą iki bendravimo lygmens. Mes esame sąjūdis už tokios galimybės suteikimą.

5. Γλωσσικα δικαιωματα

5. Kalbų teisės

Η άνιση κατανομή ισχύος μεταξύ των γλωσσών είναι η συνταγή για το διαρκές αίσθημα γλωσσικής ανασφάλειας ή την άμεση γλωσσική καταπίεση μεγάλου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού. Στην Εσπεραντική κοινότητα τα μέλη των μεγάλων ή μικρών, αναγνωρισμένων ή μη γλωσσικών κοινοτήτων συναντώνται σε ουδέτερο έδαφος χάρη στην αμοιβαία θέληση για συμβιβασμό. Αυτή η ισορροπία μεταξύ γλωσσικών δικαιωμάτων και ευθυνών παρέχει τη βάση για τη διαμόρφωση και αξιολόγηση άλλων λύσεων στο πρόβλημα της γλωσσικής ανισότητας και διαπάλης.

Nevienodo kalbų rango pripažinimas didelei žmonijos daliai sukelia nuolatinį nesaugumo jausmą ar tiesioginę kalbinę priespaudą. Esperantininkų bendruomenėje didelių ir mažų, oficialių ir neoficialių kalbų atstovai susitinka neutralioje erdvėje, vedami bendro noro siekti kompromiso. Tokia kalbų lygiateisiškumo ir atsakomybės pusiausvyra leidžia plėtoti ir ieškoti kitų būdų nelygybei panaikinti ir kalbiniams konfliktams spręsti.

Διακηρύσσουμε ότι η τεράστια διαφορά ισχύος μεταξύ των γλωσσών υποσκάπτει τις εγγυήσεις για ισότιμη μεταχείριση χωρίς γλωσσικές διακρίσεις, που περιλαμβάνονται σε πολλές διεθνείς συνθήκες. Είμαστε κίνηση υπέρ των γλωσσικών δικαιωμάτων.

Mes teigiame, kad labai skirtinga atskirų kalbų galia panaikina lygių – taip pat ir kalbinių – teisių garantijas, išreikštas daugelyje tarptautinių dokumentų. Mes esame sąjūdis už kalbų lygiateisiškumą.

6. Γλωσσικη ποικιλομορφια

6. Kalbų įvairovė

Οι εθνικές κυβερνήσεις μάλλον θεωρούν τη μεγάλη γλωσσική ποικιλομορφία που υπάρχει στον κόσμο ως εμπόδιο στην επικοινωνία και την ανάπτυξη. Για την Εσπεραντική κοινότητα, όμως, η γλωσσική ποικιλομορφία είναι σταθερή και αναγκαία πηγή πλούτου. Συνεπώς, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός έτσι και κάθε γλώσσα έχει αξία από μόνη της και αξίζει να προστατευθεί και να υποστηριχθεί.

Tautinės vyriausybės didelę pasaulio kalbų įvairovę yra linkusios laikyti bendravimo ir vystymosi stabdžiu. Tačiau esperantininkų bendruomenei toji kalbų įvairovė yra neišsenkanti turtėjimo versmė. Kiekviena kalba, kaip ir kiekviena gyvūnų rūšis, jau savaime vertinga, ją dera globoti ir palaikyti.

Διακηρύσσουμε ότι, εάν οι επικοινωνιακές και αναπτυξιακές πολιτικές δε βασίζονται στο σεβασμό και την υποστήριξη κάθε γλώσσας, τότε καταδικάζεται σε θάνατο η πλειοψηφία των γλωσσών ανά τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της γλωσσικής ποικιλομορφίας.

Mes teigiame, kad komunikacijų ir plėtros politika, jeigu ji negerbia ir neremia visų egzistuojančių kalbų, daugumą jų pasmerkia išmirimui. Mes esame sąjūdis už kalbų įvairovę.

7. Χειραφετηση του ανθρωπου

7. Žmogaus išvadavimas

Κάθε γλωσσική κοινότητα απελευθερώνει αλλά και σκλαβώνει τα μέλη της, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους αλλά αποκλείοντας την επικοινωνία με τους άλλους. Έχοντας σχεδιαστεί ως διεθνές όργανο επικοινωνίας, η Εσπεράντο είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενεργά εγχειρήματα χειραφέτησης του ανθρώπου. Είναι ένα εγχείρημα που στοχεύει να επιτρέψει σε κάθε άνθρωπο να συμμετέχει ως άτομο στην πανανθρώπινη κοινότητα με στέρεες ρίζες στην τοπική του κουλτούρα και γλωσσική του ταυτότητα αλλά χωρίς να περιορίζεται από αυτή.

Kiekviena kalba išlaisvina ir kartu pavergia savo narius, suteikdama jiems galimybę bendrauti tarpusavyje ir sudarydama kliūtį bendraujant su kitakalbiais. Sumanyta kaip visuotinė bendravimo priemonė, esperanto kalba yra vienas iš didžiųjų veiksmingų žmogaus išsivadavimo projektų, leidžianti kiekvienam individui dalyvauti visos žmonijos bendruomenėje, tvirtai laikantis savo kultūrinio ir kalbinio tapatumo, bet ir neatsiribojant nuo jo.

Διακηρύσσουμε ότι η αποκλειστική χρήση εθνικών γλωσσών παρεμβάλλει αναπόφευκτα εμπόδια στην ελευθερία της έκφρασης, επικοινωνίας και συναναστροφής. Είμαστε κίνηση υπέρ της χειραφέτησης του ανθρώπου.

Mes teigiame, kad vien tautinių kalbų vartojimas neišvengiamai sukuria kliūtis saviraiškos, bendravimo ir būrimosi į organizacijas laisvei. Mes esame sąjūdis už žmogaus išsivadavimą.

Prago, jul. 1996

Prago, jul. 1996