Εμείς, τα μέλη της παγκόσμιας κίνησης για την προώθηση της Εσπεράντο, απευθύνουμε αυτή τη διακήρυξη προς όλες τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς και τους ευνοϊκά διακείμενους ανθρώπους. Διακηρύσσουμε τη σταθερή μας πρόθεση να εργαστούμε περαιτέρω για τους σκοπούς που παρατίθενται σε αυτό το κείμενο και καλούμε κάθε οργανισμό και άνθρωπο ξεχωριστά να συμμετέχει στον αγώνα μας.

Mi, članovi svjetskog pokreta za unapredjenje esperanta, upućujemo ovaj manifest svim vladama, medjunarodnim organizacijama i ljudima dobre volje, objavljujemo naše nastojanje da svim snagama nastavimo djelovati na ovdje izraženim ciljevima, te pozivamo sve organizacije i pojedince, da se priključe našim nastojanjima.

Έχοντας ξεκινήσει το 1887 ως εγχείρημα για τη δημιουργία γλώσσας που θα συνέβαλλε στη διεθνή επικοινωνία και αφού εξελίχθηκε ταχύτατα σε ζωντανή γλώσσα με πλήθος νοηματικών αποχρώσεων, η Εσπεράντο ήδη φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά εδώ και πάνω από εκατό χρόνια, υπερβαίνοντας γλωσσικά και πολιτισμικά εμπόδια. Παρά την πάροδο του χρόνου, οι αξίες που ενέπνευσαν τους ανθρώπους που μιλάνε Εσπεράντο δεν έπαψαν να είναι το ίδιο σημαντικές και επίκαιρες. Προφανώς, ούτε η παγκόσμια χρήση κάποιων εθνικών γλωσσών, ούτε η πρόοδος που σημειώθηκε στην τεχνολογία των επικοινωνιών, ούτε η ανακάλυψη νέων μεθόδων για τη διδασκαλία ξένων γλωσσών θα υλοποιήσει ποτέ τις ακόλουθες αρχές που θεωρούμε ότι είναι θεμελιώδεις για μία δίκαιη και αποτελεσματική γλωσσική διευθέτηση.

Lansiran 1887 godine kao projekt pomoćnog jezika za medjunarodno komuniciranje, esperanto se ubrzo razvio u živi jezik sa bogatim nijansama. Već više od jednog stoljeća on je u funkciji povezivanja ljudi i premoštavanja jezičnih i kulturnih prepreka. U tom vremenu ciljevi onih koji se njime koriste, nisu izgubili na svojoj važnosti i aktualnosti. Ni upotrebe nekih nacionalnih jezika diljem svijeta, ni napredak u tehnici komuniciranja, ni otkriće novih metoda jezične nastave neće zasigurno ostvariti one principe koje mi smatramo bitnima za pravedno i efikasno rješenje jezičnog poretka.

1. Δημοκρατια

1. Demokracija

Οποιοδήποτε σύστημα επικοινωνίας δίνει προβάδισμα εφόρου ζωής σε κάποιους ανθρώπους αλλά αναγκάζει κάποιους άλλους να επενδύουν χρόνια κοπιαστικής εργασίας για να επιτύχουν έναν χαμηλότερο βαθμό γλωσσικής επάρκειας είναι κατά βάση αντιδημοκρατικό. Αν και η Εσπεράντο, όπως κάθε γλώσσα, δεν είναι τέλεια, ξεπερνά κατά πολύ κάθε αντίπαλο στη σφαίρα της ισότιμης παγκόσμιας επικοινωνίας.

Sistem komunikacija, koji je cijelog života privilegija samo nekih ljudi, dok od onih drugih zahtjeva da ulože godine truda da bi postigli niži stupanj sposobnosti — u osnovi je nedemokratski. Iako esperanto, kao i svaki jezik, nije perfektan, on daleko nadmašuje sve druge na području ravnopravne svjetske komunikacije.

Διακηρύσσουμε ότι η γλωσσική ανισότητα προξενεί επικοινωνιακή ανισότητα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς στίβου. Είμαστε κίνηση υπέρ της δημοκρατικής επικοινωνίας.

Tvrdimo da jezična nejednakost uzrokuje komunikacijske nejednakosti na svim nivoima, uključivši i medjunarodni nivo. Mi smo pokret za demokraciju u komuniciranju.

2. Υπερεθνικη εκπαιδευση

2. Transnacionalni odgoj

Κάθε εθνική γλώσσα είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη κουλτούρα και ένα συγκεκριμένο έθνος ή ομάδα εθνών. Για παράδειγμα, ο μαθητής που σπουδάζει αγγλικά μαθαίνει για τον πολιτισμό, τη γεωγραφία και την πολιτική των αγγλόφωνων χωρών, κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Μεγάλης Βρετανίας. Ο μαθητής που σπουδάζει Εσπεράντο μαθαίνει για έναν κόσμο χωρίς σύνορα, όπου κάθε χώρα παρουσιάζεται σαν να ήταν η πατρίδα του.

Svaki nacionalni jezik vezan je za odredjenu kulturu i narodnost. Naprimjer, učenik koji uči engleski, uči o kulturi, zemljopisu i politici englesko-jezičnih zemalja, naročito SAD-a i Velike Britanije. Učenik koji uči esperanto, uči o svijetu bez granica, u kojemu se svaka zemlja predstavlja kao vlastiti dom.

Διακηρύσσουμε ότι η εκπαίδευση μέσω οποιασδήποτε εθνικής γλώσσας είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη άποψη για τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της υπερεθνικής εκπαίδευσης.

Tvrdimo da je odgoj posredstvom bilo kojeg nacionalnog jezika vezan uz odredjeni nazor o svijetu. Mi smo pokret za transnacionalni odgoj.

3. Παιδαγωγικη αποτελεσματικοτητα

3. Pedagoško djelovanje

Μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτούς που μαθαίνουν κάποια ξένη γλώσσα καταφέρνουν να τη μιλήσουν άψογα. Η πλήρης εκμάθηση της Εσπεράντο είναι δυνατή ακόμη και χωρίς δάσκαλο. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, η Εσπεράντο έχει ευεργετικά προπαιδευτικά αποτελέσματα στην εκμάθηση άλλων γλωσσών. Συνιστάται επίσης να χρησιμοποιείται η Εσπεράντο ως βασικός πυρήνας μαθημάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη της γλωσσικής αντίληψης των μαθητών.

Samo mali postotak onih koji uče neki strani jezik, njime i vlada. Potpuno ovladavanje esperantom moguće je i samoučenjem. Razne studije izvještavaju o prednaobrazbenim učincima kod učenja drugih jezika. Esperanto se takodjer preporuča kao osnovni ključ u tečajevima za jezično usmjerenje učenika.

Διακηρύσσουμε ότι οι δυσκολίες στην εκμάθηση των εθνικών γλωσσών θα αποτελούν πάντοτε εμπόδιο για πολλούς μαθητές, οι οποίοι όμως θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη γνώση μιας δεύτερης γλώσσας. Είμαστε κίνηση υπέρ της παιδαγωγικής αποτελεσματικότητας.

Tvrdimo da će teškoće nacionalnih jezika uvijek pretpostavljati prepreku za mnoge učenike koji bi se ipak trebali okoristiti poznavanjem drugog jezika. Mi smo pokret za učinkovitu jezičnu nastavu.

4. Πολυγλωσσια

4. Višejezičnost

Η Εσπεραντική κοινότητα είμαι μία από τις λίγες παγκόσμιες γλωσσικές κοινότητες που τα μέλη τους είναι χωρίς εξαίρεση δίγλωσσα ή πολύγλωσσα. Κάθε μέλος αυτής της κοινότητας έχει προσπαθήσει να μάθει τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα σε προφορικό επίπεδο. Πολλές φορές, η προσπάθειά τους αυτή τους οδηγεί να μάθουν και να αγαπήσουν πολλές γλώσσες και γενικά να διευρύνουν τους προσωπικούς ορίζοντές τους.

Esperantska zajednica jedna je od malog broja jezičnih zajednica na svjetskoj razini, čiji su korisnici bez iznimke dvo- ili višejezični. Svaki pripadnik zajednice prihvatio je dužnost da nauči barem jedan strani jezik do govornog stupnja. U mnogim slučajevima to dovodi do znanja i ljubavi za više jezika i općenito do širokog osobnog vidokruga.

Διακηρύσσουμε ότι σε οποιαδήποτε γλωσσική κοινότητα και αν ανήκει κανείς, μεγάλη ή μικρή, θα πρέπει να έχει μια πραγματική ευκαιρία να μάθει μια δεύτερη γλώσσα και να φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο επικοινωνίας. Είμαστε κίνηση υπέρ της προσφοράς αυτής της ευκαιρίας.

Tvrdimo da bi pripadnici svih jezika, velikih i malih, trebali dobiti stvarnu priliku za usvajanje drugog jezika do visokog stupnja komunikacije. Mi smo pokret za pružanje takve prilike.

5. Γλωσσικα δικαιωματα

5. Jezična prava

Η άνιση κατανομή ισχύος μεταξύ των γλωσσών είναι η συνταγή για το διαρκές αίσθημα γλωσσικής ανασφάλειας ή την άμεση γλωσσική καταπίεση μεγάλου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού. Στην Εσπεραντική κοινότητα τα μέλη των μεγάλων ή μικρών, αναγνωρισμένων ή μη γλωσσικών κοινοτήτων συναντώνται σε ουδέτερο έδαφος χάρη στην αμοιβαία θέληση για συμβιβασμό. Αυτή η ισορροπία μεταξύ γλωσσικών δικαιωμάτων και ευθυνών παρέχει τη βάση για τη διαμόρφωση και αξιολόγηση άλλων λύσεων στο πρόβλημα της γλωσσικής ανισότητας και διαπάλης.

Nejednaka raspodjela moći medju jezicima je recept za stalnu jezičnu nesigurnost, ili izravnu jezičnu potlačenost, kod velikog broja stanovnika svijeta. U esperantskoj zajednici pripadnici velikih ili malih naroda, službenih ili neslužbenih, sastaju se na neutralnom terenu zahvaljujući medjusobnoj volji za kompromisom. Takva ravnoteža izmedju jezičnih prava i odgovornosti pruža presedan za razvijanje i prosudbu drugih rješenja kod jezičnih nejednakosti i jezičnih sporova.

Διακηρύσσουμε ότι η τεράστια διαφορά ισχύος μεταξύ των γλωσσών υποσκάπτει τις εγγυήσεις για ισότιμη μεταχείριση χωρίς γλωσσικές διακρίσεις, που περιλαμβάνονται σε πολλές διεθνείς συνθήκες. Είμαστε κίνηση υπέρ των γλωσσικών δικαιωμάτων.

Tvrdimo da ogromne razlike u stupnjevima moći medju jezicima potkapaju garancije izražene u tolikim medjunarodnim dokumentima o istovjetnom tretiranju bez obzira na jezik. Mi smo pokret za jezična prava.

6. Γλωσσικη ποικιλομορφια

6. Jezična raznolikost

Οι εθνικές κυβερνήσεις μάλλον θεωρούν τη μεγάλη γλωσσική ποικιλομορφία που υπάρχει στον κόσμο ως εμπόδιο στην επικοινωνία και την ανάπτυξη. Για την Εσπεραντική κοινότητα, όμως, η γλωσσική ποικιλομορφία είναι σταθερή και αναγκαία πηγή πλούτου. Συνεπώς, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός έτσι και κάθε γλώσσα έχει αξία από μόνη της και αξίζει να προστατευθεί και να υποστηριχθεί.

Pojedine vlade sklone su razmatrati velike jezične razlike u svijetu kao zapreku u komuniciranju i razvoju. Za esperantsku zajednicu raznolikost jezika je stalan i neophodan izvor bogatsva. Prema tome, svaki jezik kao i svaka životna vrata, vrijedan je već zbog sebe samog i zaslužuje zaštitu i podršku.

Διακηρύσσουμε ότι, εάν οι επικοινωνιακές και αναπτυξιακές πολιτικές δε βασίζονται στο σεβασμό και την υποστήριξη κάθε γλώσσας, τότε καταδικάζεται σε θάνατο η πλειοψηφία των γλωσσών ανά τον κόσμο. Είμαστε κίνηση υπέρ της γλωσσικής ποικιλομορφίας.

Tvrdimo da politika komukacije i razvoja, ako se ne temelji na poštovanju i podršci svih jezika, osudjuje na izumiranje većinu jezika u svijetu. Mi smo pokret za jezičnu raznolikost.

7. Χειραφετηση του ανθρωπου

7. Jednakopravnost ljudi

Κάθε γλωσσική κοινότητα απελευθερώνει αλλά και σκλαβώνει τα μέλη της, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους αλλά αποκλείοντας την επικοινωνία με τους άλλους. Έχοντας σχεδιαστεί ως διεθνές όργανο επικοινωνίας, η Εσπεράντο είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενεργά εγχειρήματα χειραφέτησης του ανθρώπου. Είναι ένα εγχείρημα που στοχεύει να επιτρέψει σε κάθε άνθρωπο να συμμετέχει ως άτομο στην πανανθρώπινη κοινότητα με στέρεες ρίζες στην τοπική του κουλτούρα και γλωσσική του ταυτότητα αλλά χωρίς να περιορίζεται από αυτή.

Svaki jezik istodobno oslobadja i sputava svoje korisnike pružajući im mogućnost medjusobnog komuniciranja, a ogradjujući komunikaciju sa drugima. Planiran kao opće sredstvo za komunikaciju, esperanto je jedan od velikih već dokazanih funkcionirajućih projekata ljudske jednakopravnosti — projekt koji omogućava svakom čovjeku da kao pojedinac djeluje u ljudskoj zajednici ostajući korjenito vezan za svoju lokalnu kulturnu i jezičnu samosvojnost, a ne ograničen njome.

Διακηρύσσουμε ότι η αποκλειστική χρήση εθνικών γλωσσών παρεμβάλλει αναπόφευκτα εμπόδια στην ελευθερία της έκφρασης, επικοινωνίας και συναναστροφής. Είμαστε κίνηση υπέρ της χειραφέτησης του ανθρώπου.

Tvrdimo da isključiva upotreba nacionalnih jezika postavlja prepreke slobodama samoizražavanja, komunikaciji i udruživanju. Mi smo pokret za jednokopravnost ljudi.

Prago, jul. 1996

Prago, jul. 1996