Ние, членовете на световното движение за напредък на Есперанто, отправяме този манифест към всички правителства, международни организации и хора с добра воля, декларираме нашето намерение с твърда воля да продължим да работим в името на изразените тук цели и каним всяка организация и всеки човек да се присъединят към нашите стремежи.

Noi, membri del movimento mondiale per la promozione della lingua internazionale esperanto, indirizziamo questo manifesto a tutti i governi, a tutte le organizzazioni internazionali e a tutte le persone di buona volontà, dichiariamo la nostra ferma intenzione di continuare a lavorare per il perseguimento degli obiettivi qui di seguito espressi e invitiamo ciascuna organizzazione e ciascun singolo individuo a unirsi ai nostri sforzi in tal senso.

Създаден през 1887 г. като проект за помощен език за международно общуване и бързо развил се в жив, богат на нюанси език, Есперанто повече от век функционира, за да свързва хората въпреки езиковите и културните прегради. Междувременно целите на хората, които го говорят, не изгубиха важност и актуалност. Вероятно нито използването на няколко национални езика като международни, нито прогресът в съобщителната техника, нито откриването на нови методи за езиково обучение ще реализират следните принципи, които ние смятаме за съществени за справедлив и ефикасен езиков ред.

Lanciato nel 1887 come progetto di lingua ausiliaria per la comunicazione internazionale, e sviluppatosi rapidamente in una lingua viva e ricca di espressività, l’esperanto funziona già da oltre un secolo per unire gli uomini al di là delle barriere linguistiche e culturali, mentre gli obiettivi di coloro che lo usano non hanno perduto nulla della loro importanza e della loro attualità. Né l’utilizzazione a livello mondiale di alcune lingue nazionali, né i progressi nella tecnica delle comunicazioni, né il ritrovamento di nuovi metodi d’insegnamento delle lingue potranno realizzare i seguenti princípi, che noi consideriamo essenziali per un giusto ed efficiente ordine linguistico.

1. Демокрация

1. Democrazia

Комуникационна система, която дава привилегии за цял живот на някои хора, но от други изисква да инвестират години усилия, за да постигнат в крайна сметка по-ниска степен на способност, е фундаментално недемократична. Въпреки че — като всеки език — Есперанто не е съвършен, той значително превъзхожда всеки съперник в сферата на равноправното общуване в цял свят.

Un sistema di comunicazione che privilegia nettamente alcuni uomini, ma richiede ad altri di investire anni di sforzi per raggiungere un livello inferiore di capacità, è fondamentalmente antidemocratico. Sebbene, come ogni altra lingua, l’esperanto non sia perfetto, esso supera di gran lunga ogni rivale nel campo della comunicazione a livello mondiale.

Ние твърдим, че езиковото неравноправие е причина за неравноправно общуване на всички нива, включително и на международно ниво. Ние сме движение за демократично общуване.

Noi affermiamo che dalla diseguaglianza linguistica consegue diseguaglianza nella comunicazione a tutti livelli, compreso il livello internazionale. Noi siamo un movimento per la comunicazione democratica.

2. Наднационално възпитание

2. Educazione transnazionale

Всеки етнически език е свързан с определена култура и нация (нации). Например ученикът, който изучава английски език, учи и за културата, географията и политиката на англоезичните страни, главно САЩ и Великобритания. Ученикът, който изучава Есперанто, учи за свят без граници, в който всяка страна се представя като дом.

Ogni lingua etnica è legata a una determinata cultura e a una determinata nazione (o gruppo di nazioni). Per esempio l’alunno che studia l’inglese scopre la cultura, la geografia e la politica dei Paesi di lingua inglese, specialmente gli Stati Uniti d’America e la Gran Bretagna. L’alunno che studia l’esperanto scopre un mondo senza frontiere, dove nessun Paese gli è straniero.

Ние твърдим, че възпитанието чрез който и да е етнически език е свързано с определена перспектива за света. Ние сме движение за наднационално възпитание.

Noi affermiamo che l’educazione realizzata per mezzo di una lingua etnica, quale essa sia, è legata a una definita visione del mondo. Noi siamo un movimento per l’educazione transnazionale.

3. Педагогическа ефективност

3. Efficacia pedagogica

Само малък процент от тези, които учат чужд език, го овладяват. Пълното овладяване на Есперанто е възможно дори чрез самообучение. Различни изследвания сочат, че човек, кoйто е изучавал Есперанто, по-лесно усвоява други езици. Есперанто се препоръчва и като съществен елемент в процеса на езиковото осъзнаване на учениците.

Solo una piccola percentuale di coloro che studiano una lingua straniera giungono a possederla veramente. Invece è possibile giungere a una piena padronanza dell’esperanto anche studiandolo da autodidatti. Diverse ricerche hanno dimostrato che l’esperanto è utile come preparazione all’apprendimento di altre lingue. Esso è stato inoltre raccomandato, nell’insegnamento, come elemento essenziale che consente agli alunni di prendere coscienza di cosa sia una lingua.

Ние твърдим, че трудността на етническите езици винаги е препятствие за много хора, които все пак биха имали полза от владеенето на чужд език. Ние сме движение за ефективно езиково обучение.

Noi affermiamo che la difficoltà di apprendimento delle lingue etniche rappresenterà sempre un ostacolo per molti alunni, che peraltro si gioverebbero della conoscenza di una seconda lingua. Noi siamo un movimento per un più efficace insegnamento delle lingue.

4. Многоезичие

4. Plurilinguismo

Есперантската общност е една от малкото световни езикови общности, чиито членове са без изключение дву- или многоезични. Всеки член на общността е приел задачата да изучи поне един чужд език до степен на говорене. В много случаи това води до владеене на повече езици и любов към тях и изобщо до разширяване на личния хоризонт.

La comunità esperantista è una delle poche comunità linguistiche su scala mondiale i cui parlanti, senza eccezioni, siano in possesso di due o più lingue. Ogni membro della comunità ha accettato di fare lo sforzo di apprendere almeno una lingua straniera, fino a un sufficiente livello di comunicazione orale. In molti casi ciò ha portato a conoscere e ad amare varie lingue e in generale ad avere un più ampio orizzonte personale.

Ние твърдим, че говорещите различни езици, малки и големи, би трябвало да имат реалния шанс да усвоят втори език до високо ниво на общуване. Ние сме движение за предоставяне на този шанс.

Noi affermiamo che gli appartenenti a tutte le comunità linguistiche, sia grandi che piccole, dovrebbero disporre di una possibilità reale di impadronirsi di una seconda lingua, fino a un elevato livello comunicativo. Noi siamo un movimento mirante a ottenere che tale possibilità venga fornita.

5. Езикови права

5. Diritti linguistici

Неравнопоставеността на езиците е причина за постоянна езикова несигурност или пряко езиково подтисничество за голяма част от населението на света. В есперантската общност представителите на малки и големи, официални и неофициални езици се срещат на неутрален терен благодарение на взаимната воля за компромис. Това равновесие между езикови права и отговорности е прецедент за развитието и оценката на други решения на проблема за езиковото неравенство и езиковите конфликти.

La disparità di potere fra le lingue è alla base di una continua insicurezza linguistica o di una diretta oppressione linguistica per grande parte della popolazione mondiale. Nella comunità esperantista gli appartenenti a lingue maggiori e minori, ufficiali e non ufficiali, s’incontrano su un terreno neutrale, grazie alla volontà reciproca di realizzare un compromesso. Tale equilibrio tra diritti linguistici e responsabilità crea un precedente utile a sviluppare e valutare altre soluzioni per la diseguaglianza linguistica e per i conflitti generati dalle lingue.

Ние твърдим, че големите разлики във влиянието на езиците подкопават гаранциите, изразени в толкова международни документи, за равнопоставеност независимо от езика. Ние сме движение за езикови права.

Noi affermiamo che le grandi differenze di potere tra le lingue minano le garanzie, espresse in tanti documenti internazionali, di parità di trattamento senza discriminazioni su base linguistica. Noi siamo un movimento per i diritti linguistici.

6. Езиково разнообразие

6. Diversità delle lingue

Националните правителства са склонни да смятат езиковите различия в света за пречка при общуването и развитието. Но за есперантската общност езиковите различия са постоянен и непресъхващ извор на богатство. Следователно всеки език, както и всяко живо същество, е ценен сам по себе си и достоен за защита и подкрепа.

I governi nazionali tendono a considerare la grande diversità delle lingue nel mondo come un ostacolo alla comunicazione e al progresso. Nella comunità esperantista, invece, tale diversità linguistica è vissuta come una fonte costante e irrinunciabile di ricchezza. Di conseguenza ogni lingua, cosí come ogni specie vivente, costituisce un valore in sé e pertanto è degna di protezione e sostegno.

Ние твърдим, че политиката на общуване и развитие, ако не се основава на уважение и подкрепа на всички езици, осъжда на отмиране повечето езици в света. Ние сме движение за езиково разнообразие.

Noi affermiamo che le politiche di comunicazione e di sviluppo, se non sono basate sul rispetto e sul sostegno di tutte le lingue, condannano all’estinzione la maggior parte delle lingue del mondo. Noi siamo un movimento per la diversità linguistica.

7. Човешка еманципация

7. Emancipazione umana

Всеки език освобождава и ограничава говорещите го, като им дава възможност да общуват помежду си, но им пречи да общуват с други. Замислен като универсално средство за общуване, Есперанто е един от големите действащи проекти за човешка еманципация — проект, даващ възможност на всеки човек да участва като индивид в човешката общност, със здрави корени в своята местна културна и езикова идентичност, но неограничаван от тях.

Ogni lingua dà a coloro che la usano la libertà di comunicare fra di loro, ma nel contempo costituisce una barriera alla comunicazione con coloro che usano altre lingue. Progettato come strumento di comunicazione universalmente accessibile, l’esperanto è uno dei grandi progetti per l’emancipazione umana che funzionano, è un progetto per consentire a ciascun essere umano di partecipare come individuo alla comunità umana, mantenendo salde radici nella propria identità locale culturale e linguistica, ma senza restare limitato ad essa.

Ние твърдим, че изключителното използване на национални езици неизбежно поставя прегради за свободата на себеизразяване, общуване и сдружаване. Ние сме движение за човешка еманципация.

Noi affermiamo che l’uso esclusivo delle lingue nazionali pone inevitabilmente degli ostacoli alle libertà di espressione, di comunicazione e di associazione. Noi siamo un movimento per l’emancipazione umana.

Prago, jul. 1996

Prago, jul. 1996