قال الأمير الصغير: لكن البراكين الخامدة قد تستيقظ يوماً فما معنى سريعة الزوال؟

— אוּלָם, הָרֵי-הַגַּעַשׁ הַכְּבוּיִים — טָעַן הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — עֲלוּלִים לְהִתְעוֹרֵר לִפְעֻלָּה. אַךְ מַה זֶּה “בְּנֵי-חֲלוֹף”?

قال: لا فرق عندنا نحن، الجغرافيين، بين أن تكون البراكين راقدة أو مستيقظة فما نعتد به إنما هو الجبل والجبل لا يتغير.

— אַחַת הִיא לָנוּ אִם הָרֵי-הַגַּעַשׁ כָּבוּ אוֹ נִתְעוֹרְרוּ, — אָמַר הַגֵּיאוֹגְרָף — הַדָּבָר הֶחָשׁוּב בְּעֵינֵינוּ הוּא הָהָר גוּפוֹ. הָהָר אֵינֶנּוּ מִשְׁתַּנֶּה.

وألح الأمير الصغير في سؤاله فإنه ما أهمل قط في حياته سؤالاً طرحه، قال: لكن ما تعني بسريعة الزوال؟

— אַךְ מַה פֵּרוּשׁ “בְּנֵי-חֲלוֹף”? — הִקְשָׁה הַנָּסִיךְ הַקָּטָן, שֶׁלֹא פָּסַח עַל שׁוּם שְׁאֵלָה שֶׁהִטְרִידָה אוֹתוֹ.

قال: أعني أنها مهددة باضمحلال قريب.

— פֵּרוּשׁוֹ: “דְּבָרִים הַצְּפוּיִים לְכִלָּיוֹן חָרוּץ”.

قال: فزهرتي إذن مهددة باضمحلال قريب.

— הַאִם הַשּׁוֹשַׁנָּה שֶׁלִי צְפוּיָה לְכִלָּיוֹן חָרוּץ?

قال: هذا مما لا ريب فيه.

— בְּוַדַּאי.

وقال الأمير في نفسه: زهرتي قريبة الزوال. ليس لها إ ّ لا أربع أشواك للمدافعة عن نفسها وقد تركتها وحيدة في موطني.

— שׁוֹשַׁנָּתִי בַּת-חֲלוֹף הִיא — הִרְהֵר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — וְאֵין לָהּ אֶלָּא אַרְבָּעָה חוֹחִים לְהִתְגּוֹנֵן בָּהֶם מִפְּנֵי הָעוֹלָם כֻּלּוֹ! וַאֲנִי עֲזַבְתִּיהָ לְנַפְשָׁהּ, בּוֹדְדָה וְגַלְמוּדָה!..

وشعر لأول مرة بغم شديد لفراقها، بيد أنه تن ّ شط وسأل الشيخ قائلاً:

לִבּוֹ הִתְחִיל נוֹקְפוֹ. אַךְ עַד מְהֵרָה הִתְאוֹשֵׁשׁ וְשָׁאַל:

ماذا تنصح لي بأن أزور من الكواكب؟

— לְאָן תִּיעָצֵנִי לִנְסֹעַ, וְהֵיכָן לְבַקֵּר?

قال: زر الأرض فإنها تتمتع بسمعة طيبة.

— אֶל כּוֹכַב-הַלֶּכֶת אֶרֶץ — עָנָה הַגֵּיאוֹגְרָף וְהוֹסִיף: — כּוֹכָב זֶה זָכָה לְשֵׁם טוֹב…

وانصرف الأمير الصغير وهو يفكر بزهرته.

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן יָצָא לַדֶּרֶךּ כְּשֶׁהוּא הוֹגֶה בַּשּׁוֹשַׁנָּה שֶׁלּוֹ.

16

פֶּרֶק שִׁשָּׁה-עָשָׂר: כּוֹכַב-הַלֶּכֶת שֶׁשְּׁמוֹ אֶרֶץ

كانت الأرض سابع الكواكب التي حطَّ فيها الأمير الصغير رحاله.

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן הִגִּיעַ אֶל כּוֹכַב-הַלֶּכֶת הַשְּׁבִיעִי —הָאָרֶץ.

ليست الأرض كوكباً قليل الشأن لا يؤبه له، ففي الأرض مئة وأحد عشر ملكاً (ومنهم بالطبع الملوك الزنوج) وفيها سبعة آلاف جغرافي وتسعماية ألف من رجال الأعمال أي من نوع «البزنسمان» وسبعة ملايين ونصف مليون من السكيرين ، وثلاثماية مليون وأحد عشر مليوناً من المعجبين بنفوسهم أي ما يقارب المليارين من كبار الناس (وأنت تدري ما أعني بكبار الناس).

הָאָרֶץ אֵינֶנָּה סְתָם כּוֹכַב-לֶכֶת! יֵשׁ בָּהּ מֵאָה וְאַחַד-עָשָׂר מְלָכִים (לְרַבּוֹת מַלְכֵי הַכּוּשִׁים), שִׁבְעַת אֲלָפִים גֵּיאוֹגְרָפִים, תְּשַׁע מֵאוֹת אֶלֶף סוֹחֲרִים וְאַנְשֵׁי-עֲסָקִים, שִׁבְעָה מִילְיוֹנִים וְחֲמֵשׁ מֵאוֹת אֶלֶף שִׁכּוֹרִים, שְׁלשׁ מֵאוֹת וְאַחַד-עָשָׂר מִילְיוֹן רַבְרְבָנִים, כְּלוֹמַר: קָרוֹב לִשְׁנֵי מִילְיַרְד אֲנָשִׁים מְבֻגָּרִים.

فلو أردت أن أك ون لك فكرة عن مساحة الأرض لقلت لك: إنه كان على القارات الست، قبل اكتشاف الكهرباء، جيشٌ جرار من القيمين على المصابيح يبلغ عددهم أربعماية ألف واثنين وسبعين ألفاً وخمسماية وأحد عشر قيماً.

לְמַעַן יִהְיֶה לָכֶם מֻשָּׂג עַל גָּדְלָהּ וּמְמַדֶּיהָ שֶׁל הָאָרֶץ אֲגַלֶּה לָכֶם, כִּי לִפְנֵי הַמְצָאַת הַמָּאוֹר הַחַשְׁמַלִּי שׁוּמָה הָיָה לְהַעֲסִיק, בְּכָל שֵׁשׁ הַיַּבָּשׁוֹת, חַיִל עָצוּם בֶּן אַרְבַּע מֵאוֹת שִׁשִּׁים וּשְׁנַיִם אֶלֶף חֲמֵשׁ מֵאוֹת וְאַחַד-עָשָׂר אִישׁ לְהַדְלָקַת פַּנָּסֵי הָרְחוֹבוֹת.

فمن نظر إلى هذا الجيش من مرتفع عالٍ رأى مشهداً رائعاً، فأن حركات هذا الجيش كانت على انتظام دقيق كحركات الراقصين والراقصات على مسرح (الأوبرا)،

הָיָה זֶה מַחֲזֶה נֶהְדָּר בְּעֵינֵי הַמִּסְתַּכֵּל מִמֶּרְחַק-מָה. תְּנוּעוֹת הַצָּבָא הֶעָצוּם הַזֶּה הָיוּ סְדוּרוֹת וַעֲרוּכוֹת כִּתְנוּעוֹתֵיהֶן שֶׁל לַהֲקוֹת-הַמָּחוֹל בְּהַצָּגַת אוֹפֵּרָה.

فكان أول الداخلين إلى حلقة الرقص قيمو المصابيح في زيلندة الجديدة وأسترالية، فإذا أضاؤوا مصابيحهم ذهبوا إلى مضاجعهم وعقبهم القيمون في الصين وسيبيرية ثم اختفوا وراء ستائر المسرح،

תְּחִלָּה הָיוּ מוֹפִיעִים מַדְלִיקֵי-הַפַּנָּסִים בִּנְיוּ-זֵילַנְד וּבְאוֹסְטְרָלִיָּה; הֵם הָיוּ מַדְלִיקִים אֶת פַּנָּסֵיהֶם וְהוֹלְכִים לִישֹׁן. אַחֲרֵיהֶם נִכְנְסוּ לִמְחוֹל-הָאוּרִים מַדְלִיקֵי-הַפַּנָּסִים בְּסִין וּבְסִיבִּיר; כְּתֹם הוֹפָעָתָם הָיוּ גַם הֵם נֶעְלָמִים מֵאֲחוֹרֵי הַקְּלָעִים.

وخلفهم القيمون في روسية والهند ثم القيمون في أفريقية وأوروبا ثم أمريكا الجنوبية ويليها أمريكا الشمالية.

אָז בָּא תוֹרָם שֶל הַמַּדְלִיקִים בְּרוּסְיָה וּבְהֹדּוּ. אַחֲרֵיהֶם הוֹפִיעוּ הַמַּדְלִיקִים בְּאַפְרִיקָה וּבְאֵרוֹפָּה. אַחַר כָּךְ — מַדְלִיקֵי אֲמֵרִיקָה הַדְּרוֹמִית. וּלְבַסּוֹף — מַדְלִיקֵי הַפַּנָּסִים בַּאֲמֵרִיקָה הַצְפוֹנִית.

وما كان هؤلاء القيمون جميعاً يخطئون مقدار شعرة في أوقات دخولهم المسرح وخروجهم منه. ولا يخفى ما في هذا من الروعة والجلال.

מֵעוֹלָם לֹא טָעוּ בְּסִדְרֵי הוֹפָעָתָם עַל הַבָּמָה. הָיָה זֶה מַחֲזֶה עָצוּם!

وقد تفرد قيم مصباح القطب الشمالي وزميله في القطب الجنوبي بعيش البطالة والكسل، فإنهما ما كانا ينصرفان إلى عملهما إ ّ لا مرتين في السنة.

כָּל אֵלֶה הָיוּ מְמַלְאִים אֶת תַּפְקִידָם פַּעֲמַיִם בִּימָמָה. רַק הָאִישׁ הַמַּדְלִיק אֶת הַפַּנָּס הַיָּחִיד שֶׁבַּקֹּטֶב הַצְּפוֹנִי, וְכֵן חֲבֵרוֹ הַמְמֻנֶּה עַל הַפַּנָּס הַיָּחִיד בַּקֹּטֶב הַדְּרוֹמִי, — רַק שְׁנֵי אֵלֶּה רָאוּ חַיִּים קַלִּים וְנוֹחִים, לְלֹא דְאָגָה וְעָמָל: הֵם עָשׂוּ עֲבוֹדָתָם רַק שְׁתֵּי פְּעָמִים בַּשָּׁנָה.

17

פֶּרֶק שִׁבְעָה-עָשָׂר: הַפְּגִישָׁה עִם הַנָּחָשׁ

من سعى وراء النكتة اضطر إلى الكذب ولو قليلا، فإنني لم أكن صادقاً كلّ الصدق حين تكلمت عن مشعِلي المصابيح في الأرض، وقد أكون أدخلت في روع ما يجهل كوكبنا فكرة كاذبة عنه، فإن البشر لا يشغلون من الأرض إ ّ لا مكاناً ضئيلاً،

הָאוֹמֵר לַחֲמֹד לָצוֹן יֵשׁ וְיִסְטֶה מִדֶּרֶךְ הָאֱמֶת. אַף אֲנִי לֹא דִיַּקְתִּי כָּרָאוּי בְּסַפְּרִי לָכֶם עַל מַדְלִיקֵי-הַפַּנָּסִים. וְכָךְ עָלוּל אֲנִי לְהַטְעוֹת אֶת אֵלֶּה שֶׁאֵינָם מַכִּירִים אֶת כּוֹכַב-הַלֶּכֶת שֶׁלָּנוּ. מִין הָאָדָם תּוֹפֵס מָקוֹם מְצֻמְצָם מְאֹד עַל פְּנֵי כַּדּוּר-הָאָרֶץ.

فلو اجتمع المليارات من الناس وانتصبوا واقفين متلازين كما يفعلون في حفلة رياضية أو خطابية لتيسر لهم الإقامة في ساحة عمومية طولها عشرون ألف ميل وعرضها عشرون ألف ميل، فأصغر جزيرة من جزر المحيط الهادئ تتسع لإيواء الجنس البشري بجملته.

מִסְפָּרָם שֶׁל אוֹכְלוֹסֵי הָעוֹלָם מַגִּיעַ לִשְׁנֵי מִילְיַרְד נֶפֶשׁ. אִלּוּ נִתְקַהֲלוּ כֻּלָּם וְעָמְדוּ צְפוּפִים קְצָת, כְּמוֹ בַּאֲסֵפַת-עָם גְּדוֹלָה, כִּי אָז הָיוּ כֻּלָּם עֲשׂוּיִים לְהִתְכַּנֵּס בְּנָקֵל בְּכִכָּר שֶׁאָרְכָּהּ עֶשְׂרִים מִיל וְרָחְבָּה עֶשְׂרִים מִיל. אֶפְשָׁר הָיָה לְכַנֵּס אֶת הָאֱנוֹשׁוּת כֻּלָּהּ עַל הַקָּטָן שֶׁבְּאִיֵּי הָאוֹקְיָנוֹס הַשָּׁקֵט.

لو رددت ما ذكرنا على الكبار من الناس لما صدقوك، فهم يتصورون أنهم يشغلون من الأرض مكاناً عظيماً، ويعتقدون أنهم يشبهون البوبابات خطورة، فأنصح لهم أن يلجأوا إلى الحساب للتثبت مما قدمت. إنهم يتعشقون الأرقام ويجدون فيها لذة عظيمة. أما أنت فلا تضع وقتك في مثل هذا العمل الشاق فما فيه من فائدة لك بل كن على ثقة من كلامي.

מוּבָן מֵאֵלָיו, כִּי דְבָרִים אֵלֶּה לֹא יִתְקַבְּלוּ עַל דַּעְתָּם שֶׁל הַמְבֻגָּרִים, כֵּיוָן שֶׁהַלָּלוּ מְתָאֲרִים לְעַצְמָם שֶׁהֵם תּוֹפְסִים מָקוֹם רַב וְנִכְבָּד כְּבַּאוֹבַּבִּים אֵלֶּה. עוּצוּ לָהֶם אֵפוֹא לַעֲשׂוֹת אֶת הַחֶשְׁבּוֹן בְּעַצְמָם. הַדָּבָר יִמְצָא חֵן בְּעֵינֵיהֶם, כִּי אֵין לְךָ דָּבָר הֶחָבִיב עֲלֵיהֶם כְּחֶשְׁבּוֹנוֹת וּמִסְפָּרִים. אַךְ אַתֶּם, יְלָדִים, אַל תְּבַזְבְּזוּ אֶת שְׁעַתְכֶם עַל חֶשְׁבּוֹן-סְרָק זֶה, שֶׁהֲרֵי אַתֶּם מַאֲמִינִים לִי.

وبعد أن حلَّ الأمير الصغير في الأرض نظر حوله فلم يرى أحداً، فحار في أمره وخشي أن يكون قد هبط في كوكب غير الأرض. وهو في حيرته إذا بحلقة بلون القمر تتحرك في الرمل فخاطبها جزافاً قائلاً:

כְּשֶׁהִגִּיעַ הַנָּסִיךְ הַקָּטָן אֶל כַּדוּר-הָאָרֶץ הִתְפַּלֵּא מְאֹד, שֶׁאֵינוֹ רוֹאֶה נֶפֶשׁ חַיָּה. הוּא הִתְחִיל חוֹשֵׁשׁ שֶׁמָּא נִקְלַע בְּטָעוּת לְכוֹכָב אַחֵר, אַךְ לְפֶתַע רָאָה דָבָר הַדּוֹמֶה לְטַבַּעַת חֲוַרְוֶרֶת, כְּעֵין הַיָּרֵחַ, מַחֲלִיק עַל פְּנֵי הַחוֹל.

عمي مساء!

— עֶרֶב טוֹב! — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן בִּזְהִירוּת.

قالت الحية: عِم مساء!

— עֶרֶב טוֹב! — עָנָה הַנָּחָשׁ.

قال الأمير: على أي الكواكب هبطت؟

— לְאֵיזֶה כּוֹכָב נִקְלַעְתִּי? — שָׁאַל הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

قالت: على الأرض في أفريقية.

— אֶל הָאָרֶץ, — הֵשִׁיב הַנָּחָשׁ — רַגְלֶיךָ דּוֹרְכוֹת עַל יַבֶּשֶׁת אַפְרִיקָה.

قال: آه. أتكون الأرض خالية من الناس؟

— אַהּ!.. אִם כֵּן, אֵין בְּנֵי-אָדָם עַל הָאָרֶץ?

قالت: هذي الصحراء، والصحارى لا يقطنها أحد، أ ما الأرض فكبيرة.

— כָּאן מִדְבָּר, — הִסְבִּיר הַנָּחָשׁ — וְאֵין בְּנֵי-אָדָם יוֹשְׁבִים בְּמִדְבָּרוֹת. גְּדוֹלָה הָאָרֶץ וְרַחֲבַת-יָדַיִם.

وجلس الأمير الصغير على صخرة هناك ورفع نظره إلى السماء وقال:

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן יָשַׁב לוֹ עַל אֶבֶן, נָשָׂא עֵינָיו לַשָּׁמַיִם וְאָמַר:

ترى تضاء النجوم ليتم ّ كن كل إمرىء من الاهتداء إلى نجمته. أنظري إلى كوكبي فإنه فوقنا ت وا…لكن ما أبعده!

— תָּאֵב אֲנִי לָדַעַת אִם הַכּוֹכָבִים מוּאָרִים לְמַעַן יוּכַל כָּל אָדָם לַחֲזֹר וְלִמְצֹא אֶת כּוֹכָבוֹ בְּיוֹם מִן הַיָּמִים. רְאֵה-נָא אֶת כּוֹכָבִי שֶׁלִּי! הוּא נִמְצָא בְּדִיּוּק מֵעָלֵינוּ… אַךְ מָה רָחוֹק הוּא מֵאִתָּנוּ!

قالت الحية: إنه لكوكب جميل. لكن قل لي ما جاء بك إلى هنا؟

— כּוֹכָב יָפֶה לְךָ — אָמַר הַנָּחָשׁ — מָה הֱבִיאֲךָ הֲלֹם?

قال: أنا على اختلاف مع زهرة.

— נָפְלָה אִי-הֲבָנָה בֵּינִי וּבֵין שׁוֹשָׁנָּה… עָנָה הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

שְׁנֵיהֶם נִשְׁתַּתְּקוּ.

فتعجبت الحية ولزما الصمت زمناً ثم قال الأمير الصغير: والناس أين هم؟ إن الصحراء لموحشة يشعر المرء فيها بعزلة وانفراد.

הֵיכָן בְּנֵי-הָאָדָם? — שָׁאַל הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אֲנִי מַרְגִּישׁ עַצְמִי בּוֹדֵד בְּמִדְבָּר זֶה…

قالت الحية : يشعر المرء بعزلة وانفراد حتى بين الناس.

— אֶפְשָׁר לָחוּשׁ בְּדִידוּת גַּם בְּקֶרֶב בְּנֵי-הָאָדָם, —אָמַר הַנָּחָשׁ.

فنظر الأمير الصغير إلى الحية طويلاً ث م قال:

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן הִסְתַּכֵּל בּוֹ שָׁעָה אֲרֻכָּה וְאָמַר:

إنك لحيوان غريب عجيب. تشبهين في نحافتك إصبع اليد.

— בְּרִיָּה מְשֻׁנָּה אַתָּה, גּוּפְךָ דָּקִיק כְּזֶרֶת…

قالت: غير أني أشد بطشاً من إصبع الملوك.

— אוּלָם רַב כֹּחִי אַף מֵאֶצְבָּעוֹ שֶׁל מֶלֶךְ! — אָמַר הַנָּחָשׁ.

فابتسم الأمير وقال:

لا أراك على ما تدعين من القوة والبطش فلا قوائم لك ولا تستطيعين الرحلة من مكان إلى آخر.

— אֵינְךָ חָזָק בְּיוֹתֵר — הֵעִיר הַנָּסִיךְ בְּחִיּוּךְ — הֲרֵי אֵין לְךָ רַגְלַיִם וְאֵינְךָ יָכוֹל לַהֲלֹךְ…

قالت: في طاقتي أن أحملك إلى مكان لا تستطيع البواخر بلوغه.

— יָכוֹל אֲנִי לְהוֹבִילְךָ הַרְחֵק מִכָּל אֲשֶׁר תַּסִּיעֲךָ אֳנִיָּה, — אָמַר הַנָּחָשׁ

والتفت على كعب الأمير الصغير فكانت كخلخال من ذهب.

וְכָרַךְ עַצְמוֹ עַל אַרְכֻּבַּת הַנָּסִיךְ הַקָּטָן כְּעֶכֶס עָשׂוּי זָהָב.

ثم قالت:
إذا لمست أحداً رددته إلى التراب الذي خرج منه. غير أنك طاهر القلب وقد هبطَّت علينا من إحدى النجوم.

— אִם אֵגַּע בָּאָדָם — הוֹסִיף הַנָחָשׁ — אֲשִׁיבֶנּוּ אֶל הָאֲדָמָה אֲשֶׁר מִמֶּנָּה לֻקַּח. אוּלָם אַתָּה בַּר-לֵבָב וּבָאתָ מִכּוֹכָב…

فلم يحر الأمير جواباً.

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן שָׁתַק וְלֹא הֵשִׁיב דָבָר.

فأردفت الحية قائلة: إني لتأخذني فيك رأفة، أنت ضعيف على هذه الأرض القاسية الصلبة فإذا حننت يوماً إلى كوكبك أعنتك على العودة إليه.

« בְּרִיָּה מְשֻׁנָּה אַתָּה, גּוּפְךָ דָּקִיק כְּזֶרֶת »…
— צַר לִי עָלֶיךָ — אָמַר הַנָּחָשׁ — כִּי חַלָּשׁ אַתָּה וַחֲסַר-יֶשַׁע בְּאֶרֶץ זוֹ, שֶׁאֲבָנֶיהָ שַׁחַם. עָזֹר אֶעֱזֹר לְךָ בְּיוֹם מִן הַיָּמִים, אִם יִתְקְפוּ עָלֶיךָ גַעְגּוּעֶיךָ אֶל כּוֹכָבְךָ שֶׁאָבַד… אוּכַל…

قال الأمير: إني أدرك جيداً ما تعنين. لكن قولي لي: لماذا تتكلمين دائماً بالألغاز؟

— אָכֵן, יָרַדְתִּי לְסוֹף דַּעְתְּךָ — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אַךְ לָמָּה זֶה תְּדַבֵּר תָּמִיד בִּלְשׁוֹן חִידוֹת?

قالت الحية: أنا أحلُّ الألغاز جميعاً.

— הִנְנִי פּוֹתֵר אֶת כֻּלָּן… — הֵשִׁיב הַנָּחָשׁ.

قالت هذا وسكتت الحية وسكت الأمير.

שְׁנֵיהֶם נִשְׁתַּתְּקוּ.

18

פֶּרֶק שְׁמוֹנֶה-עָשָׂר: פֶּרַח בּוֹדֵד בַּמִּדְבָּר

اجتاز الأمير الصغير الصحراء ولم يعثر فيها إلا على زهرة واحدة لها أوراق ثلاث. وكانت زهرة حقيرة لا آبه لها.

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן עָבַר בַּמִּדְבָּר וְלֹא פָּגַשׁ בְּדַרְכּוֹ אֶלָּא פֶּרַח יָחִיד בַּעַל שְׁלשָׁה עֲלֵי כּוֹתֶרֶת, פֶּרַח דַּל וְעָלוּב.

فقال لها الأمير: عِمي صباحاً.

— שָׁלוֹם! — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

قالت الزهرة: عِم صباحاً.

— שָׁלוֹם! — הֵשִׁיב הַפֶּרַח.

فسألها الأمير بلطف قائلاً: أين الناس؟

— הֵיכָן בְּנֵי-הָאָדָם? — שָׁאַל הַנָּסִיךְ הַקָּטָן בַּאֲדִיבוּת.

وكانت الزهرة قد رأت يوماً قافلة تقطع الصحراء فقالت:

הַפֶּרַח רָאָה פַּעַם שַׁיָּרָה שֶׁעָבְרָה בַּמִּדְבָּר.

الناس؟ أظ ن أن على الأرض من هذه المخلوقات ستة أو سبعة وقد لمحتهم منذ سنوات خلت. غير أني لا أدري أين تجدهم. فالريح تذهب بهم كل مذهب لخلوهم من الجذور في الأرض فهم لا يستطيعون الثبات في مكان.

— בְּנֵי-הָאָדָם? — שָׁאַל הַפֶּרַח, — סְבוּרָנִי, כִּי מִסְפָּרָם אֵינוֹ עוֹלֶה עַל שִׁשָּׁה אוֹ שִׁבְעָה. רָאִיתִי אוֹתָם לִפְנֵי שָׁנִים. אַךְ מִי יוֹדֵעַ הֵיכָן לְמָצְאָם? הֵם חוֹלְפִים עִם הָרוּחַ. אֵין לָהֶם שָׁרָשִׁים וְדָבָר זֶה מַכְבִּיד עֲלֵיהֶם מְאֹד.

قال الأمير: وداعاً أيتها الزهرة.

— שָׁלוֹם! — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

قالت الزهرة: وداعاً.

— שָׁלוֹם! — עָנָה הַפֶּרַח.

19

פֶּרֶק תִּשְׁעָה-עָשָׂר: הַהֵד

وصعد الأمير الصغير إلى قمة جبل عال وما كان يعهد من الجبال سوى البراكين الثلاثة وما كانت تتجاوز ركبتيه علواً فكان يّتخذ البركان الخامد مقعداً له. ولما صار في رأس الجبل قال في نفسه: من هذا الجبل العالي أشرف على الأرض كلها وأرى منه الناس جميعاً. غير أنه لم ير إلا مسلات محددة من الصخور

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן טִפֵּס וְעָלָה עַל הַר נִשָּׂא. הוּא לֹא הִכִּיר עַד כֹּה אֶלָּא אֶת שְׁלשֶׁת הָרֵי-הַגַּעַשׁ שֶׁעַל כּוֹכָבוֹ, שֶׁקּוֹמָתָם מַגַּעַת עַד לְבִרְכָּיו. הַר-הַגַּעַשׁ הַכָּבוּי שִׁמֵּש לוֹ שְׁרַפְרַף.
— מֵעַל רֹאשׁ הָהָר הָרָם וְהַנִּשָּׂא הַזֶּה — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן בְּלִבּוֹ — אוּכַל לִרְאוֹת בִּסְקִירָה אַחַת אֶת הָאָרֶץ כֻּלָּה וְכָל יוֹשְבֵי-בָהּ…
אַךְ הוּא לֹא רָאָה דָבָר זוּלַת רָאשֵׁי סְלָעִים חַדִּים וּשְׁנוּנִים.

فقال جزافاً: عِمي صباحاً.

— שָׁלוֹם! קָרָא הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

فأجابه الصدى: عِمي صباحاً. عِمي صباحاً. عِمي صباحاً.

— שָׁלוֹם!.. שָׁלוֹם!.. שָׁלוֹם!.. עָנָה הַהֵד.

فقال الأمير: من أنتِ؟

— מִי אַתָּה? — שָׁאַל הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

فأجاب الصدى: من أنتِ؟ من أنتِ ؟ من أنتِ؟

— מִי אַתָּה?.. מִי אַתָּה?.. מִי אַתָּה?.. — עָנָה הַהֵד.

قال الأمير: كوني لي أصدقاء ، فأنا هنا وحيد.

— הֱיוּ-נָא יְדִידַי! אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אֲנִי בּוֹדֵד…

فأجاب الصدى: أنا هنا وحيد. أنا هنا وحيد. أنا هنا وحيد.

— אֲנִי בּוֹדֵד… אֲנִי בּוֹדֵד… אֲנִי בּוֹדֵד… — עָנָה הַהֵד.

فقال الأمير في نفسه : ما أعجب هذا الكوكب! إنه قاحل، جاف، ملح، حافل بالمسلات الصخرية.

— מַה מּוּזָר הַכּוֹכָב הַזֶּה! — הִרְהֵר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אֶרֶץ צְחִיחָה וּמְלֵחָה, שֶׁכֻּלָּהּ טְרָשִׁים וְחַדּוּדִים!

أما سكانه فلا قدرة لهم على الابتداع والتخيل، فهم يرددون ما يسمعون. أين هذي الأرض من موطني! هناك زهرة واحدة، لكنها لا تنفك عن الكلام بل تكون دوماً البادئة.

וְּבֵנֵי-אָדָם אֵלֶּה כֹּחַ-דִּמְיוֹנָם לָקוּי: הֵם חוֹזְרִים עַל כָּל מַה שֶּׁאוֹמְרִים לָהֶם… וְאִלּוּ עַל כּוֹכָבִי הָיְתָה לִי שׁוֹשַׁנָּה: הִיא דִבְּרָה תָּמִיד רִאשׁוֹנָה…

20

פֶּרֶק עֶשְׂרִים: בְּגַן הַשּׁוֹשַׁנִּים

وبعد أن مشى الأمير الصغير زمناً طويلاً في الرمل وبين الصخور والثلوج اتفق له أن عثر على طريق فأخذ فيها فأفادت به، كما تؤدي الطرق إلى الأماكن الآهلة.

זְמָן רַב הָלַךְ הַנָּסִיךְ הַקָּטָן בֵּין חוֹלוֹת, סְלָעִים וּשְׁלָגִים עַד שֶׁהִגִּיעַ לְבַסּוֹף לְדֶרֶךְ רְחָבָה. כָּל הַדְּרָכִים מוֹלִיכוֹת אֶל בְּנֵי-הָאָדָם.

وكان أول ما لقيه حديقة ورد فصبح قائلاً: عمي صباحاً.

— שָׁלוֹם! — אָמַר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

הוּא עָמַד לִפְנֵי גַן שׁוֹשַׁנִּים בְּעֶצֶם פְּרִיחָתוֹ.

فأجابت الورود: عِم صباحاً.

— שָׁלוֹם! — עָנוּ הַשּׁוֹשַׁנִּים.

ونظر إليها الأمير فإذا هي جميعها تشبه وردته

הַנָּסִיךְ הַקָּטָן הִסְתַּכֵּל בָּהֶן. הֵן הָיוּ דוֹמוֹת לַפֶּרַח שֶׁלּוֹ.

فقال مدهوشاً: من أنت؟

— מִי אַתֶּן? — שָׁאַל בְּתִמָּהוֹן.

قالت الورود: نحن الورود.

— אָנוּ שׁוֹשַׁנִּים, — עָנוּ הַשּׁוֹשַׁנִּים.

אַהּ! — קָרָא הַנָּסִיךְ הַקָּטָן.

فتأوه الأمير الصغير وأح س طعم الأسى والحزن في قلبه. ألم تقل له وردته أنها الوحيدة في الكون، من نوعها! وهو يرى الآن في حديقة واحدة خمسة آلاف من الورود كلها شبيهة بها.

הוּא הִתְעַצֵּב אֶל לִבּוֹ עֶצֶב רַב. הַשּׁוֹשַׁנָּה שֶׁלוֹ סָחָה לוֹ כִּי הִיא אַחַת וִיחִידָה בְּמִינָהּ בָּעוֹלָם כֻּלּוֹ. וְהִנֵּה מָצָא כָּאן, בְּגַן אֶחָד בִּלְבַד, חֲמֵשֶׁת אֲלָפִים שׁוֹשַׁנִּים, שֶׁכֻּלָּן דּוֹמוֹת אִשָּׁה לִרְעוּתָהּ!..

وقال في نفسه: لو رأت وردتي هذه الورود لش ّ ق عليها ذلك، ولأ حت أ حاً كثيراً، ولتماوتت تخلصاً من هزئي بها فاضطر أنا أيضاً إلى التصنع وإبداء الاهتمام والاعتناء وإلا ماتت لمجرد الكيد والرغبة في إذلالي كما أذللتها بإنبائها أنها ليست الوحيدة من نوعها.

— הִיא הָיְתָה מִצְטָעֶרֶת מְאֹד — הִרְהֵר הַנָּסִיךְ הַקָּטָן, — אִלּוּ רָאֲתָה אֶת כָּל אֵלֶּה… וַדַּאי הָיְתָה מִשְׁתָּעֶלֶת וּמַעֲמִידָה פָּנִים כְּנוֹטָה לָמוּת, כְּדֵי לֹא לְהֵרָאוֹת מְגֻחֶכֶת בְּעֵינַי. וְאָז הָיִיתִי אָנוּס לְהַעֲמִיד פָּנִים כְּדוֹאֵג לִשְׁלוֹמָהּ, שֶׁאִם לֹא כֵּן הָיְתָה מֵתָה בֶּאֱמֶת כְּדֵי לְהַשְׁפִּיל גַּם אֶת כְּבוֹדִי אֲנִי…

ثم قال أيضاً في نفسه: كنت أحسبني غنياً بامتلاكي زهرة فريدة فإذا هي من أزهار مألوفة عادية. فهذه الزهرة والبراكين الثلاثة التي لا تبلغ ركبت ي عل واً (وقد يكون أحدها خامداً إلى الأبد) لا يجعل مني أميراً خطيراً.

אַחַר הוֹסִיף וְאָמַר בְּלִבּוֹ:
— הַאֲמֵן הֶאֱמַנְתִּי כִּי עָשִׁיר אָנֹכִי בְּפֶרַח יְחִיד-סְגֻלָּה שֶׁאֵין כְּמוֹתוֹ בָּעוֹלָם; וְהִנֵּה רָאִיתִי כִּי אֵין זוֹ אֶלָּא שׁוֹשַׁנָּה פְּשׁוּטָה וּשְׁכִיחָה. הִיא וּשְׁלשֶׁת הָרֵי-הַגַּעַשׁ אֲשֶׁר לִי הַמַּגִּיעִים בְּקוֹמָתָם לְבִרְכַּי, וְאֲשֶׁר אֶחָד מֵהֶם כָּבָה אוּלַי לְעוֹלָם — אֵלֶּה בִּלְבַד אֵין בָּהֶם כְּדֵי לַעֲשׂוֹתֵנִי נָסִיךְ גָּדוֹל וְרָם-מַעְלָה…

ثم تمدد في العشب وبكى.

הוּא כָּבַשׁ פָּנָיו בַּדֶּשֶׁא וְגָעָה בִּבְכִי.

21

פֶּרֶק עֶשְׂרִים וְאֶחָד: נְאוּם הַשּׁוּעָל עַל הַיְדִידוּת וְעַל דְּבָרִים שֶׁבַּלֵב

وعندئذٍ برز ثعلب وحياه قائلاً:

אוֹתָהּ שָׁעָה הוֹפִיעַ הַשּׁוּעָל.

عِم صباحاً.

— שָׁלוֹם! — אָמַר הַשּׁוּעָל.

فقال الأمير الصغير بلطف: عِم صباحاً. تلّفت ولم ير أحداً.

— שָׁלוֹם! — הֵשִׁיב הַנָּסִיךְ הַקָּטָן וְהִפְנָה אֶת רֹאשׁוֹ, אַךְ לֹא רָאָה דָבָר.

فقال الثعلب: أنا هنا تحت التفاحة.

— אֲנִי כָּאן, — אָמַר הַקּוֹל — תַּחַת עֵץ הַתַּפּוּחַ…

قال الأمير الصغير : من تكون؟ إنك لجميل.

— מִי אַתָּה? — שָׁאַל הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אַתָּה חָמוּד!

قال : أنا ثعلب.

— אֲנִי שׁוּעָל — עָנָה הַשּׁוּעָל.

قال: هلم نلعب معاً فإني كئيب جداً.

— בֹּא לְשַׂחֵק עִמִּי, — בִּקֵּשׁ הַנָּסִיךְ הַקָּטָן — אֲנִי עָצוּב כָּל כָּךְ…

قال: ليس في طاقتي ملاعبتك فما أنا من الحيوانات الداجنة.

— לֹא אוּכַל לְשַׂחֵק אִתְּךָ, — אָמַר הַשּׁוּעָל — כִּי אֵינֶנִּי מְאֻלָּף.