آیا علت گریه‌اش این بود که گره گوار بلند نمیشد تا معاون را داخل اطاقش بکند و بیم آن بود که از کارش معزول شود و رئیس مثل سابق که تقاضاهائی میکرد دوباره اسباب زحمت پدر و مادرش را فراهم بیاورد؟

Because he wasn’t getting up and wasn’t letting the manager in; because he was in danger of losing his position, and because then his boss would badger his parents once again with the old demands?

نگرانی بیجائی بود

Those were probably unnecessary worries right now.

و گره گوار حتی حاضر بود و هیچ خیال نداشت که خانوادهٔ خود را ترک بکند.

Gregor was still here and wasn’t thinking at all about abandoning his family.

درین لحظه البته او روی قالیچه خوابیده بود و هر کس او را درین حال میدید نمیتوانست جداً از او توقع داشته باشد که معاون را داخل اطاقش بکند،

At the moment he was lying right there on the carpet, and no one who knew about his condition would’ve seriously demanded that he let the manager in.

ولی بهرحال بعلت این بی‌ادبی کوچک که بعد بخوبی از عهدهٔ جبرانش بر میآمد اورا فوراً بیرون نمیکردند.

But Gregor wouldn’t be casually dismissed right way because of this small discourtesy, for which he would find an easy and suitable excuse later on.

و گره گوار عقیده داشت که درین لحظه اگر او را بحال خود میگذاشتند بهتر از آن بود که بوسیلهٔ نطقها و گریه و زاری اذیتش کنند.

It seemed to Gregor that it might be far more reasonable to leave him in peace at the moment, instead of disturbing him with crying and conversation.

اما بطور قطع دو دلی باعث نگرانی آنها شده و همین نکته اقدامات آنها را تبرئه میکرد.

But it was the very uncertainty which distressed the others and excused their behaviour.

در اینوقت معاون باد توی صدایش انداخته فریاد میزد: «آقای سامسا چه شده است؟ شما در را بروی خودتان می‌بندید و فقط بوسیلهٔ نه و آره گفتن جواب میدهید و بی‌جهت سبب پریشانی خاطر خویشانتان را فراهم می‌آورید و از وظائف اداری شانه خالی میکنید، من بطور فوق‌العاده بوسیلهٔ این جملهٔ معترضه بشما تذکر میدهم! من حالا از طرف اقوام و رئیستان بشما خطاب میکنم. جداً از شما تقاضا دارم که زود توضیح دقیقی بما بدهید، من کاملاً متعجبم، تصور میکردم که شما جوان آراستهٔ عاقلی هستید و حالا می‌بینم ناگهان روش افراط آمیزی اتخاذ کرده‌اید تا صحبت شما نقل مجالس بشود! امروز صبح حضرت آقای رئیس راجع بغیبت شما با من صبحت کردند و بمن پیشنهادی فرمودند که با آن مخالفت ورزیدم یعنی اشاره به پرداختهائی کردند که مدت کمی است بعهدهٔ شما محول شده. من قول شرف دادم که این ربطی بموضوع ندارد.

“Mr. Samsa,” the manager was now shouting, his voice raised, “what’s the matter? You are barricading yourself in your room, answer with only a yes and a no, are making serious and unnecessary troubles for your parents, and neglecting (I mention this only incidentally) your commercial duties in a truly unheard of manner. I am speaking here in the name of your parents and your employer, and I am requesting you in all seriousness for an immediate and clear explanation. I am amazed. I am amazed. I thought I knew you as a calm, reasonable person, and now you appear suddenly to want to start parading around in weird moods. The Chief indicated to me earlier this very day a possible explanation for your neglect — it concerned the collection of cash entrusted to you a short while ago — but in truth I almost gave him my word of honour that this explanation could not be correct.

اما آقای سامسا، حالا که سماجت شما را به رأی العین مشاهده میکنم یقین بدانید که رویهٔ شما مرا بیزار میکند که از این ببعد از شما دفاع بکنم. با وجود این موقعیت اداری شما هم چندان محکم نیست! اول خیال داشتم که این مطلب را در خلوت بخودتان بگویم، اما حالا که بیهوده وقت مرا اینجا تلف کرده‌اید، علتی ندارد که جلو اقوامتان سکوت اختیار بکنم. پس مطلع باشید که خدمات اخیر شما مورد قدردانی رؤساء واقع نشده. ما اذعان داریم که این فصل با معاملات بزرگ تجارتی مساعد نبوده است. ولی آقای سامسا، ضمناً بدانید که یک فصل سال بدون معاملات نمیتواند و نباید وجود داشته باشد.»

However, now I see here your unimaginable pig headedness, and I am totally losing any desire to speak up for you in the slightest. And your position is not at all the most secure. Originally I intended to mention all this to you privately, but since you are letting me waste my time here uselessly, I don’t know why the matter shouldn’t come to the attention of your parents. Your productivity has also been very unsatisfactory recently. Of course, it’s not the time of year to conduct exceptional business, we recognize that, but a time of year for conducting no business, there is no such thing at all, Mr. Samsa, and such a thing must never be.”

«گره گوار از جا در رفته بود، اختلال حواسش باعث شد که رویهٔ احتیاط آمیز را از دست بدهد و فریاد زد: «ولی حضرت آقای معاون، الساعه در را باز میکنم! من کسالت مختصری داشتم، سرگیجه مانع میشد که بلند بشوم هنوز در رختخوابم، اما حالم رو به بهبودی است. یک دقیقه صبر بکنید بلند میشوم، آنقدر ها هم که تصور میکردم حالم خوب نشده. با وجود این حالم خیلی بهتر است. چطور ناخوشی باین زودی آدم را از پا در میآورد! از خویشانم بپرسید دیشب حالم چندان بد نبود، اما چرا، دیشب هم علامت نقاهت را حس میکردم.

“But Mr. Manager,” called Gregor, beside himself and in his agitation forgetting everything else, “I’m opening the door immediately, this very moment. A slight indisposition, a dizzy spell, has prevented me from getting up. I’m still lying in bed right now. But now I’m quite refreshed once again. I’m in the midst of getting out of bed. Just have patience for a short moment! Things are not going so well as I thought. But things are all right. How suddenly this can overcome someone! Just yesterday evening everything was fine with me. My parents certainly know that. Actually just yesterday evening I had a small premonition.

شاید متوجه شده باشند. بد کردم که قبلاً بمغازه اطلاع ندادم! اما مطلب اینجاست که آدم همیشه تصور میکند که در مقابل ناخوشی استقامت خواهد کرد و بستری نمیشود. حضرت آقای معاون، مراعات اقوام بنده را بکنید، سرزنشهائیکه الساعه باینجانب میکردید کاملاً بی‌اساس است. بعلاوه تاکنون کسی بمن تذکری نداده بود. شاید جنابعالی سفارشهای اخیری را که فرستاده‌ام ملاحظه نکرده باشید؟ من با ترن ساعت ۸ حرکت خواهم کرد. این چند دقیقه استراحت برایم مفید واقع شد. حضرت آقای معاون من نمیخواهم وقت شما تلف بشود، الساعه بمغازه خواهم آمد. خواهشمندم از روی مرحمت به آقای رئیس اطلاع بدهید و نظر لطف ایشان را نسبت به بنده جلب بفرمائید.»

People must have seen that in me. Why have I not reported that to the office! But people always think that they’ll get over sickness without having to stay at home. Mr. Manager! Take it easy on my parents! There is really no basis for the criticisms which you are now making against me, and really nobody has said a word to me about that. Perhaps you have not read the latest orders which I shipped. Besides, now I’m setting out on my trip on the eight o’clock train; the few hours’ rest have made me stronger. Mr. Manager, do not stay. I will be at the office in person right away. Please have the goodness to say that and to convey my respects to the Chief.”

گره گوار همینطور که سیل سخن را سرازیر کرده بود و خودش نمی دانست چه میگوید با سهولتی که نتیجهٔ تمرینهای سابقش بود به دولابچه نزدیک شده سعی میکرد بوسیلهٔ آن بلند بشود.

While Gregor was quickly blurting all this out, hardly aware of what he was saying, he had moved close to the chest of drawers without effort, probably as a result of the practice he had already had in bed, and now he was trying to raise himself up on it.

زیرا بسیار مایل بود که در را باز بکند، و خودش را نشان بدهد و با معاون صحبت بکند ضمناً کنجکاو بود که بداند این اشخاص که حضور او را با تحکم تقاضا داشتند از دیدنش چه حالتی پیدا میکردند.

Actually, he wanted to open the door; he really wanted to let himself be seen by and to speak with the manager. He was keen to witness what the others now asking after him would say at the sight of him.

اگر از منظره‌اش میترسیدند مسئولیت از او سلب میشد

If they were startled, then Gregor had no more responsibility and could be calm.

و اگر وضع او را عادی تلقی میکردند دیگر لازم نبود بخود زحمت بدهد! میتوانست قدری عجله کند و ترن ساعت ۸ را در ایستگاه بگیرد.

But if they accepted everything quietly, then he would have no reason to get excited and, if he got a move on, could really be at the station around eight o’clock.

بدنهٔ دولابچه لیز بود. گره گوار چند بار لغزید، معهذا با کوشش فراوان موفق شد که سر پا بایستد. هیچ به درد سوزانی که در شکمش حس میکرد توجهی نمینمود

At first he slid down a few times from the smooth chest of drawers. But at last he gave himself a final swing and stood upright there. He was no longer at all aware of the pains in his lower body, no matter how they might still sting.

و خودش را روی پشتی صندلی مجاور انداخت و نگهداشت و با پاهایش به حاشیهٔ آن چسبید،

Now he let himself fall against the back of a nearby chair, on the edge of which he braced himself with his thin limbs.

همینکه بخودش مسلط شد سکوت کرد تا حرف‌های معاون را بشنود.

By doing this he gained control over himself and kept quiet, for he could now hear the manager.

این مرد از پدر و مادرش میپرسید: «آیا شما یک کلمه از حرفهایش را فهمیدید؟ امیدوارم که ما را ریشخند نکرده باشد!» مادرش که اشک میریخت میگفت: «خدایا، خدایا، شاید ناخوش سخت است و ما وقت خودمان را به اذیت کردنش میگذرانیم.» بعد صدا زد: «گرت! گرت»

“Did you understand a single word?” the manager asked the parents, “Is he playing the fool with us?” “For God’s sake,” cried the mother already in tears, “perhaps he’s very ill and we’re upsetting him. Grete! Grete!” she yelled at that point.

دختر جوان از پشت جدار چوبی دیگر جواب داد: «بله مادر جان!» زیرا اطاقش بوسیلهٔ اطاق گره گوار از آنجا مجزا میشد.

“Mother?” called the sister from the other side. They were making themselves understood through Gregor’s room.

مادر گفت: «برو زود دکتر را بیاور، گره گوارمان ناخوش است! زود زود یک دکتر بیاور! صدایش را شنیدی!»

“You must go to the doctor right away. Gregor is sick. Hurry to the doctor. Have you heard Gregor speak yet?”

معاون گفت: «این صدای جانور بود.» و بعد از داد و فریاد زنها، بنظر میآمد که آهسته حرف میزنند.

“That was an animal’s voice,” said the manager, remarkably quietly in comparison to the mother’s cries.

پدرش رو به دالان صدا زد تا صدایش در آشپزخانه شنیده بشود: «آنا! آنا! برو کلید ساز را بیاور،»

“Anna! Anna!” yelled the father through the hall into the kitchen, clapping his hands, “fetch a locksmith right away!”

و فوراً دو دختر بچه (معلوم نبود چطور گرت باین زودی لباسش را پوشید) در دالان با صدای خش و فش لباسشان دویدند و با هم در را باز کردند.

The two young women were already running through the hall with swishing skirts (how had his sister dressed herself so quickly?) and yanked open the doors of the apartment.

صدای بستن در شنیده نشد بی شک مثل خانه‌هائی که پیش آمد ناگواری در آنها رخ میدهد در را باز گذاشتند.

One couldn’t hear the doors closing at all. They probably had left them open, as is customary in an apartment in which a huge misfortune has taken place.

با وجود این گره گوار آرامتر شده بود.

However, Gregor had become much calmer.

حتماً حرفهای او را نفهمیده بودند هر چند بنظر خودش کاملاً آشکار بود و چون عادت کرده بود، کلمات آخری از دفعهٔ اول هم آشکارتر بنظرش میآمد.

All right, people did not understand his words any more, although they seemed clear enough to him, clearer than previously, perhaps because his ears had gotten used to them.

اما اقلاً داشتند ملتفت میشدند که وضع او طبیعی نیست و میخواستند کمکش کنند.

But at least people now thought that things were not all right with him and were prepared to help him.

اطمینان و خونسردی که در اولین اقدامات بکار رفت به او قوت قلب داد.

The confidence and assurance with which the first arrangements had been carried out made him feel good.

حس میکرد که دوباره در جامعهٔ بشری داخل شده و چشم براه دکتر کلید ساز بود بی آنکه بین آنها فرقی بگذارد. این پیش آمدها بنظرش مانند کار نمایان باشکوه و شگفت انگیزی جلوه میکرد.

He felt himself included once again in the circle of humanity and was expecting from both the doctor and the locksmith, without differentiating between them with any real precision, splendid and surprising results.

بمنظور صاف کردن صدای خود برای مکالمات بعدی، بسیار آهسته سرفه کرد چون میترسید که سرفه‌اش مثل سرفهٔ انسان صدا نکند، و جرأت نداشت که با قوهٔ ادراک خود قضاوت کند.

In order to get as clear a voice as possible for the critical conversation which was imminent, he coughed a little, and certainly took the trouble to do this in a really subdued way, since it was possible that even this noise sounded like something different from a human cough. He no longer trusted himself to decide any more.

درین بین سکوت کاملی در اطاق مجاور فرمانروائی داشت.

Meanwhile in the next room it had become really quiet.

شاید پدر و مادرش برای کنکاش نهانی دور میز گرد آمده بودند، شاید همهٔ آنها از لای درز در باو گوش می‌دادند.

Perhaps his parents were sitting with the manager at the table and were whispering; perhaps they were all leaning against the door and listening.

گره گوار با صندلی آهسته خودش را بطرف در کشانید. آنجا صندلی را رها کرد خودش را به طرف در انداخت و بکمک چوب در ایستاد، زیرا از نوک پاهایش مایع چسبنده‌ای تراوش میکرد.

Gregor pushed himself slowly towards the door, with the help of the easy chair, let go of it there, threw himself against the door, held himself upright against it (the balls of his tiny limbs had a little sticky stuff on them), and rested there momentarily from his exertion.

لحظه‌ای از تقلا آسود بعد سعی کرد قفل در را با دهنش باز بکند.

Then he made an effort to turn the key in the lock with his mouth.

اما چطور کلید را بگیرد؟ اگر دارای دندان حقیقی نبود، در عوض آرواره‌های بسیار قوی داشت و بالاخره با تحمل دردی که در اثر این کار تولید میشد موفق شد که کلید را تکان بدهد.

Unfortunately it seemed that he had no real teeth. How then was he to grab hold of the key?

از لبهایش مایع قهوه‌ای رنگی روان بود که روی قفل میریخت و بعد روی قالیچه می‌چکید.

But to make up for that his jaws were naturally very strong; with their help he managed to get the key really moving, and he did not notice that he was obviously inflicting some damage on himself, for a brown fluid came out of his mouth, flowed over the key, and dripped onto the floor.

معاون در اطاق مجاور گفت: «گوش کنید دارد کلید را میچرخاند.» این تشویق گرانبهائی برای گره گوار بود و دلش میخواست که پدر و مادرش و همه با هم دم میگرفتند: «بارک‌اللّٰه گره گوار، ماشاءاللّٰه زور بده!»

“Just listen for a moment,” said the manager in the next room, “he’s turning the key.” For Gregor that was a great encouragement. But they all should’ve called out to him, including his father and mother, “Come on, Gregor,” they should’ve shouted, “keep going, keep working on the lock.”

و بفکر اینکه همه با دقت پر شوق و علاقه‌ای بکوشش او متوجه بودند بطوری با تمام قوهٔ آرواره و با تمام قوایش سخت به درآویخته بود که بیم میرفت بی حس و حرکت بیفتد.

Imagining that all his efforts were being followed with suspense, he bit down frantically on the key with all the force he could muster.

مطابق جهت کلید دور قفل میرقصید؛ گاهی فقط با دهن خودش را نگهداشته بود و گاه به حلقهٔ بالای کلید آویزان میشد و با تمام وزن بدنش آنرا پائین میکشید.

As the key turned more, he danced around the lock. Now he was holding himself upright only with his mouth, and he had to hang onto the key or then press it down again with the whole weight of his body, as necessary.

صدای خشک گردش زبانهٔ کلید گره گوار را بخود آورد و با آه فرح بخشی بخود گفت:

The quite distinct click of the lock as it finally snapped really woke Gregor up.

«دیگر به چلینگر احتیاجی نیست» و سرش را روی دستک در گذاشت تا در را باز بکند.

Breathing heavily he said to himself, “So I didn’t need the locksmith,” and he set his head against the door handle to open the door completely.

این طریقه که یگانه وسیلهٔ ممکن بود مانع شد که حتی پس از باز شدن در پدر و مادرش تا چند لحظه او را ببینند.

Because he had to open the door in this way, it was already open very wide without him yet being really visible.

لازم بود یکی از لت‌های در را بگرداند آنهم با مراعات احتیاط کامل تا ورود آنها باعث نشود که به پشت بیفتد.

He first had to turn himself slowly around the edge of the door, very carefully, of course, if he did not want to fall awkwardly on his back right at the entrance into the room.

هنوز در گیر و دار بود و تمام توجهش را باین کار مصروف داشت ناگهان صدای مافوقش را شنید که «اوه!» بلندی گفت مثل صدائی که وزش شدید باد تولید بکند و او را که از همه بدر نزدیکتر بود دید که دستش را روی دهان بازش فشار میداد و به آرامی عقب میرفت مثل اینکه نیروئی نامرئی با قوتی ثابت او را از جای خود عقب میراند.

He was still preoccupied with this difficult movement and had no time to pay attention to anything else, when he heard the manager exclaim a loud “Oh!” (it sounded like the wind whistling), and now he saw him, nearest to the door, pressing his hand against his open mouth and moving slowly back, as if an invisible constant force was pushing him away.

مادر که با وجود حضور معاون با موهای ژولیده ایستاده بود دستها را بهم متصل کرده به پدر نگاه کرد، بعد دو قدم بسوی گره گوار رفت و در میان حلقهٔ خانواده زمین خورد، دامن لباس دورش پهن شد در حالیکه صورتش بین پستانهایش فرو رفت و کاملاً مخفی گردید.

His mother (in spite of the presence of the manager she was standing here with her hair sticking up on end, still a mess from the night) with her hands clasped was looking at his father; she then went two steps towards Gregor and collapsed right in the middle of her skirts spreading out all around her, her face sunk on her breast, completely concealed.

پدر با حالت شریرانه مشتهای خود را گره کرد مثل اینکه میخواست گره گوار را باطاق خودش عقب براند. با حالت بهت به اطاق ناهار خوری نگاه کرد و با دست جلو چشمش را گرفت و با هق و هق بلندی چنان بگریه افتاد که سینهٔ پهنش تکان میخورد.

His father clenched his fist with a hostile expression, as if he wished to push Gregor back into his room, then looked uncertainly around the living room, covered his eyes with his hands, and cried so that his mighty breast shook.

گره گوار از دخول باطاق خودداری کرد و فقط به در بسته یله داد، و از آنجا نیمی از بدنش پیدا بود و از بالا سرش را به پهلو خم کرده بود تا مترصد پیش‌آمدهای بعد باشد.

At this point Gregor did not take one step into the room, but leaned his body from the inside against the firmly bolted wing of the door, so that only half his body was visible, as well as his head, titled sideways, with which he peeped over at the others.

معهذا هوا خیلی روشن‌تر شده بود. بطور واضح آنطرف کوچه یک تکه از عمارت که یک بیمارستان دراز دودزده، با پنجره‌های مرتب بود و بطرز خشنی نمای عمارت را سوراخ‌سوراخ میکرد دیده میشد. هنوز باران میبارید اما قطرات درشتی بود که از هم فاصله داشت و تک‌تک بزمین میافتاد.

Meanwhile it had become much brighter. Standing out clearly from the other side of the street was a part of the endless gray-black house situated opposite (it was a hospital) with its severe regular windows breaking up the facade. The rain was still coming down, but only in large individual drops visibly and firmly thrown down one by one onto the ground.

ظروف چاشت روی میز کود شده بود، زیرا پدر این نوبت خوراک را از همه مهمتر میدانست و بوسیلهٔ خواندن روزنامه‌های گوناگون مدت آنرا طولانی میکرد.

The breakfast dishes were standing piled around on the table, because for his father breakfast was the most important meal time in the day, which he prolonged for hours by reading various newspapers.

به جدار دیوار عکس گره گوار با لباس ستوانی دیده میشد (این درجه را در نظام وظیفه گرفته بود) که با لبخند دستش را روی قبضهٔ شمشیر گذاشته بود و از زندگی خوشنود بود و از هیبتش بنظر میآمد که برای لباسش مراعات احترام را لازم می‌شمرد.

Directly across on the opposite wall hung a photograph of Gregor from the time of his military service; it was a picture of him as a lieutenant, as he, smiling and worry free, with his hand on his sword, demanded respect for his bearing and uniform.

در باز بود و از آنجا در فاصلهٔ بین دالان و دالانچه اولین پله‌های پلکان دیده میشد.

The door to the hall was ajar, and since the door to the apartment was also open, one saw out into the landing of the apartment and the start of the staircase going down.

گره گوار دانست که در آن میان یگانه کسی است که آرامش خود را حفظ کرده است: «من الان لباس میپوشم، نمونه‌هایم را جور میکنم و راه می‌افتم. آیا میخواهید که حرکت کنم؟ میخواهید؟ حضرت آقای معاون ملاحظه میفرمائید که لجوج نیستم، بی‌شک مسافرت دشوار است، اما من نمیتوانم از آن چشم بپوشم. حضرت آقای معاون، شما کجا تشریف میبرید؟ بتجارتخانه؟ بله؟ آیا مطابق واقع گزارش خواهید کرد؟ برای هر کسی ممکن است اتفاق بیفتد که در انجام مقررات اداری غفلت بکند ولی این مناسبترین موقع است برای اینکه خدمات سابق او را در نظر بگیرند، و بخاطر بیاورند که پس از رفع غائله بیش از پیش بکار خود علاقه‌مندی نشان میدهد. شما البته مستحضرید که بنده مدیون مراحم حضرت آقای رئیس میباشم. گذران معاش پدر و مادر و خواهرم بعهدهٔ بنده است. من مواجه با موفقیت دشواری شده‌ام، اما بوسیلهٔ جدیت در کار، خودم را از این مهلکه نجات خواهم داد. خواهشمندم که موقعیت بنده را دشوارتر نفرمائید، زیرا بحد اعلا دشوار هست. استدعای عاجزانه دارم که در تجارتخانهٔ محترمتان از حقوق بنده دفاع بفرمائید. این نکته را بخوبی میدانم که عموماً با شاگرد تاجر حسن نظر ندارند. گمان میکنند که مداخل سرشاری دارد و زندگی عریض و طویلی میکند، بنده تصور میکنم که وضع کنونی این عقیدهٔ باطل را تأیید نمیکند.

“Now,” said Gregor, well aware that he was the only one who had kept his composure. “I’ll get dressed right away, pack up the collection of samples, and set off. You’ll allow me to set out on my way, will you not? You see, Mr. Manager, I am not pig-headed, and I am happy to work. Traveling is exhausting, but I couldn’t live without it. Where are you going, Mr. Manager? To the office? Really? Will you report everything truthfully? A person can be incapable of work momentarily, but that is precisely the best time to remember the earlier achievements and to consider that later, after the obstacles have been shoved aside, the person will work all the more keenly and intensely. I am really so indebted to Mr. Chief — you know that perfectly well. On the other hand, I am concerned about my parents and my sister. I’m in a fix, but I’ll work myself out of it again. Don’t make things more difficult for me than they already are. Speak up on my behalf in the office! People don’t like traveling salesmen. I know that. People think they earn pots of money and thus lead a fine life. People don’t even have any special reason to think through this judgment more clearly.

ولی حضرتعالی آقای معاون، حضرتعالی که بهتر از همه به احوال کارمندان واقف هستید حتی بهتر از شخص آقای رئیس، بین خودمان باشد (زیرا مشارالیه بعلت اینکه کارمندان را استخدام میکند محتمل است بزیان یکی از آنها تحت تأثیر واقع شود) البته حضرت عالی مطلعید شاگرد که تقریباً در تمام سال هیچوقت در تجارتخانه نیست اغلب ممکن است فقط دچار اراجیف یا اتفاق و یا بهتان بی‌اساس بشود و برایش بکلی غیر مقدور است که از خودش دفاع کند زیرا روحش خبر ندارد که باو تهمت زده‌اند و فقط بعد از اینکه خسته و کوفته از مسافرت برمیگردد، اطلاع حاصل می کند که حکم شومی دربارهٔ او صادر شده و دیگر نمیتوان از علت‌های آن تحقیق کرد و باین وسیله آتیهٔ او تاریک میگردد! حضرت آقای معاون، استدعای عاجزانه دارم قبل از اینکه اظهار لطف و موافقت خودتان را نسبت به بنده اعلام فرمائید تشریف نبرید.»

But you, Mr. Manager, you have a better perspective on the interconnections than the other people, even, I tell you in total confidence, a better perspective than Mr. Chairman himself, who in his capacity as the employer may let his judgment make casual mistakes at the expense of an employee. You also know well enough that the traveling salesman who is outside the office almost the entire year can become so easily a victim of gossip, coincidences, and groundless complaints, against which it’s impossible for him to defend himself, since for the most part he doesn’t hear about them at all and only then when he’s exhausted after finishing a trip, and gets to feel in his own body at home the nasty consequences, which can’t be thoroughly explored back to their origins. Mr. Manager, don’t leave without speaking a word telling me that you’ll at least concede that I’m a little in the right!”

ولی معاون بشنیدن اولین کلمات گره گوار رویش را برگردانید و از بالای شانه‌ای که لرزه بدان مستولی شده بود با روی ترش او را نگاه می کرد.

But at Gregor’s first words the manager had already turned away, and now he looked back at Gregor over his twitching shoulders with pursed lips.

در طی نطق گره گوار عوض اینکه با خشونت گوش بدهد ـ در حالیکه اورا می‌پائید ـ خود را کم کم بطرف در عقب کشیده بود مثل اینکه نیروی مرموزی مانع از رفتنش میشد، به دالان هم رسیده بود.

During Gregor’s speech he was not still for a moment, but was moving away towards the door, without taking his eyes off Gregor, but really gradually, as if there was a secret ban on leaving the room.

زمانیکه آخرین قدم را از اطاق ناهارخوری بیرون گذاشت، حرکت تندی کرد، انگاری که زمین کفهایش را میسوزانید.

He was already in the hall, and after the sudden movement with which he finally pulled his foot out of the living room, one could have believed that he had just burned the sole of his foot.

بعد دستش را بطرف دستگیرهٔ نرده دراز کرد مثل اینکه یک راه نجات مافوق طبیعی در پائین پلکان انتظارش را داشت.

In the hall, however, he stretched out his right hand away from his body towards the staircase, as if some truly supernatural relief was waiting for him there.

گره گوار پی برد که اگر مایل باشد شغل خود را از دست ندهد بهر قیمتی شده نباید بگذارد که معاون درین حالت برود.

Gregor realized that he must not under any circumstances allow the manager to go away in this frame of mind, especially if his position in the firm was not to be placed in the greatest danger.

متأسفانه پدر و مادرش موقعیت را درست تمیز نمیدادند، از زمانیکه پسرشان در این تجارتخانه کار میکرد این فکر در مغزشان جایگیر شده بود که زندگی گره گوار تأمین شده، و نگرانی کنونی بقدری فکر آنها را مشغول کرده که قادر به پیش بینی نبودند.

His parents did not understand all this very well. Over the long years, they had developed the conviction that Gregor was set up for life in his firm and, in addition, they had so much to do nowadays with their present troubles that all foresight was foreign to them.

اما قلب گره گوار وقوع پیش‌آمدهائی را گواهی میداد.

But Gregor had this foresight.

باید مانع رفتن معاون شد، او را آرام و متقاعد نمود و بالاخره دلش را بدست آورد. زیرا آیندهٔ گره گوار و خانواده‌اش بمخاطره افتاده بود.

The manager must be held back, calmed down, convinced, and finally won over. The future of Gregor and his family really depended on it!

آه اگر خواهرش آنجا بود!

If only the sister had been there!

او میفهمید، از گریه‌اش پیدا بود که قضایا را درک می کرد، در صورتیکه همانوقت گره گوار با خاطر آسوده به پشت خوابیده بود!

She was clever. She had already cried while Gregor was still lying quietly on his back.

بعلاوه معاون که زنها را دوست میداشت، بحرف او حتماً گوش میداد و بوسیلهٔ او ممکن بود راهنمائی بشود. خواهرش در را می‌بست و در دالان باو ثابت میکرد که اضطرابش بی‌جهت است.

And the manager, this friend of the ladies, would certainly let himself be guided by her. She would have closed the door to the apartment and talked him out of his fright in the hall.

But the sister was not even there. Gregor must deal with it himself.

ولی درست در همین موقع او آنجا نبود، و همهٔ بله‌بریها بگردن گره گوار افتاده بود، و بی‌آنکه راجع باقدام مؤثرتر بخود تشویشی راه بدهد و یا اینکه فکر کند به نطق او پی برده‌اند یا نه ـ چیزیکه چندان محقق نبود ـ در را ول کرد و برای اینکه بمعاون برسد از لای آن گذشت (معاون بطرز خنده‌آوری با دو دست بدستگیرهٔ نرده چسبیده بود) بیهوده تکیه‌گاهی را جستجو میکرد، بالاخره روی پاهای نازکش افتاد و نالهٔ ضعیفی کرد.

Without thinking that as yet he didn’t know anything about his present ability to move and without thinking that his speech possibly (indeed probably) had once again not been understood, he left the wing of the door, pushed himself through the opening, and wanted to go over to the manager, who was already holding tight onto the handrail with both hands on the landing in a ridiculous way. But as he looked for something to hold onto, with a small scream Gregor immediately fell down onto his numerous little legs.

برای اولین بار طی صبحگاهان ناگهان یکنوع احساس استراحت جسمانی کرد، پایش روی زمین محکم بود، و با خوشحالی متوجه شد که پاهایش بخوبی از او اطاعت میکردند و حاضر بودند او را بهر کجا که مایل باشد ببرند و از همان دم گمان کرد که پایان رنجهایش فرا رسیده. ولی در حالیکه از لحاظ احتیاجش به دویدن در محلی که ایستاده بود لنگر بر میداشت، نزدیک مادرش رفت که پخش زمین شده بود.

Scarcely had this happened, when he felt for the first time that morning a general physical well being. The small limbs had firm floor under them; they obeyed perfectly, as he noticed to his joy, and strove to carry him forward in the direction he wanted. Right away he believed that the final amelioration of all his suffering was immediately at hand.

ناگهان دید با وجود اینکه بنظر می‌آمد غش کرده است از جا پرید و دستهایش را در هوا بلند کرد و انگشتهایش را از هم باز نمود و زوزه میکشید: «بفریادم برسید، کمک کنید، کمک کنید!» و سرش را خم کرد تا او را بهتر ببیند بعد چیزی که بطور آشکار متناقض بنظر میآمد، دیوانه‌وار پس‌پس رفت بی‌آنکه فکر کند که روی میز هنوز پر از ظرف است. تنه بمیز زد و به‌تعجیل مثل یک نفر گیج رفت روی میز نشست. گویا ملتفت نبود که نزدیک او قهوه‌جوش برگشت و قهوه روی قالی جاری شد.

But at the very moment when he lay on the floor rocking in a restrained manner quite close and directly across from his mother (apparently totally sunk into herself) she suddenly sprang right up with her arms spread far apart and her fingers extended and cried out, “Help, for God’s sake, help!” She held her head bowed down, as if she wanted to view Gregor better, but ran senselessly back, contradicting that gesture, forgetting that behind her stood the table with all the dishes on it. When she reached the table, she sat down heavily on it, as if absent-mindedly, and did not appear to notice at all that next to her coffee was pouring out onto the carpet in a full stream from the large overturned container.

پسر نگاهی ببالا کرد و نفس‌زنان گفت: «مادر جان، مادر جان!»

“Mother, mother,” said Gregor quietly, and looked over towards her.

معاون را کاملاً فراموش کرده بود و قهوه را میدید که میریزد. گره گوار نتوانست خودداری کند از اینکه چندین بار در هوا با آرواره‌هایش حرکتی بکند مثل کسی که مشغول خوردن چیزیست.

The manager momentarily had disappeared completely from his mind; by contrast, at the sight of the flowing coffee he couldn’t stop himself snapping his jaws in the air a few times.

در آنوقت مادر دست به جیغ و داد گذاشت، از روی میز بلند شد و در آغوش پدر افتاد که جلو او آمده بود.

At that his mother screamed all over again, hurried from the table, and collapsed into the arms of his father, who was rushing towards her.

ولی گره گوار وقت نداشت که بآنها بپردازد، معاون در پلکان بود و چانه‌اش را روی نرده گذاشته بود و آخرین نگاه را به پشت سر انداخت.

But Gregor had no time right now for his parents: the manager was already on the staircase. His chin level with the banister, the manager looked back for the last time.

گره گوار قوایش را جمع کرد برای اینکه سعی کند که دوباره او را بیاورد. معاون که بی‌شک مظنون بود بیک جست از چندین پله پرید و ناپدید شد و فریاد کشید: «اوه!… اوه!…» بطوریکه صدایش در تمام راه پله پیچید.

Gregor took an initial movement to catch up to him if possible. But the manager must have suspected something, because he made a leap down over a few stairs and disappeared, still shouting “Huh!” The sound echoed throughout the entire stairwell.

این گریز تأثیر ناگواری در پدر کرد که تا کنون نسبةً حواسش سرجا بود، خود را باخت و عوض اینکه دنبال معاون بدود و یا اقلاً مانع تعقیب گره گوار نشود، با دست راست عصای مهمان را که با لباده و کلاهش روی صندلی جا گذاشته بود و با دست چپش روزنامه‌ای را که روی میز بود برداشت و خود را موظف دانست که پاهایش را بزمین بکوبد و روزنامه و عصا را در هوا تکان بدهد تا گره گوار را دوباره به پناهگاه خودش براند.

Now, unfortunately this flight of the manager also seemed completely to bewilder his father, who earlier had been relatively calm, for instead of running after the manager himself or at least not hindering Gregor from his pursuit, with his right hand he grabbed hold of the manager’s cane, which he had left behind with his hat and overcoat on a chair. With his left hand, his father picked up a large newspaper from the table and, stamping his feet on the floor, he set out to drive Gregor back into his room by waving the cane and the newspaper.

هیچگونه التماسی پذیرفته نشد و بعلاوه هیچ خواهشی فهمیده نمیشد. گره گوار بیهوده سر خود را بحالت تضرع جلو او گرفت، هر چه به پدرش اظهار فروتنی میکرد در او تأثیری نداشت و بکوبیدن پای خود میافزود.

No request of Gregor’s was of any use; no request would even be understood. No matter how willing he was to turn his head respectfully, his father just stomped all the harder with his feet.

در اطاق ناهارخوری مادر با وجود سرما پنجره را باز گذاشته بود و تا حدی که ممکن بود به بیرون خم شده بود و صورت را با دستهایش فشار میداد.

Across the room from him his mother had pulled open a window, in spite of the cool weather, and leaning out with her hands on her cheeks, she pushed her face far outside the window.

جریان شدیدی هوای اطاق و راهرو را عوض کرد، پرده‌ها باد کرد و روزنامه‌ها جمع شدند، چند صفحه از آن روی کف اطاق افتاد.

Between the alley and the stair well a strong draught came up, the curtains on the window flew around, the newspapers on the table swished, and individual sheets fluttered down over the floor.

ولی پدر بی‌مروت پسرش را دنبال میکرد و بطرز رام کنندگان اسب وحشی سوت میکشید

The father relentlessly pressed forward pushing out sibilants, like a wild man.

و گره گوار که عادت بعقب رفتن نداشت به تأنی پس میرفت.

Now, Gregor had no practice at all in going backwards; it was really going very slowly.

اگر میتوانست برگردد بزودی باطاقش میرفت اما بیمناک که کندی چرخ زدن او پدرش را بیشتر از جا در بکند و در هر آن میترسید که ضربت کشنده‌ای با این چوب تهدیدآمیز روی سر و گرده‌اش فرود بیاید.

If Gregor only had been allowed to turn himself around, he would have been in his room right away, but he was afraid to make his father impatient by the time-consuming process of turning around, and each moment he faced the threat of a mortal blow on his back or his head from the cane in his father’s hand.

در اینصورت فرصت انتخاب در بین نبود. گره گوار با وحشت ملاحظه کرد که وقتی بعقب میرفت جهتی را که انتخاب کرده بود به آن مسلط نمیشد و از مشاهدهٔ طرز رفتار پدرش که دائماً نگاه وحشت‌زده‌ای باو میانداخت حرکت پیچ خوردن را با تمام سرعت ممکن یعنی متأسفانه با کمال تأنی شروع کرد.

Finally Gregor had no other option, for he noticed with horror that he did not understand yet how to maintain his direction going backwards. And so he began, amid constantly anxious sideways glances in his father’s direction, to turn himself around as quickly as possible (although in truth this was only very slowly).

شاید پدر متوجه حسن نیت او شد زیرا عوض اینکه مانع این حرکت بشود از دور راهنمائی میکرد و گاهگاهی گره گوار را با سر عصا کمک مینمود.

Perhaps his father noticed his good intentions, for he did not disrupt Gregor in this motion, but with the tip of the cane from a distance he even directed here and there Gregor’s rotating movement.

کاش فقط این سوت‌های تحمل‌ناپذیر را ترک میکرد!

If only there hadn’t been his father’s unbearable hissing!

زیرا گره گوار خودش را گم میکرد.

Because of that Gregor totally lost his head.

تقریباً حرکت پیچ خوردن را تمام کرده بود اما از صدای این سوت در حرکت اشتباه کرد و از زاویه‌ای که طی کرده بود کاست.

He was already almost totally turned around, when, always with this hissing in his ear, he just made a mistake and turned himself back a little.

بالاخره همینکه دید جلو دهنهٔ اطاق واقع شده شادی بی‌پایانی باو دست داد، ملتفت شد که بدنش عریض‌تر از آن بود که بی‌اشکال بتواند بگذرد.

But when he finally was successful in getting his head in front of the door opening, it became clear that his body was too wide to go through any further.

طبیعةً بفکر پدرش نمیرسید و بدخلقی که باو دست داده بود مانع بود که در دیگر را باز بکند تا به گره گوار اجازهٔ رد شدن بدهد.

Naturally his father, in his present mental state, had no idea of opening the other wing of the door a bit to create a suitable passage for Gregor to get through.

فکر ثابتی در کله‌اش بود که بایستی فوراً گره گوار داخل اطاق شود.

His single fixed thought was that Gregor must get into his room as quickly as possible.

او هرگز نمیتوانست متحمل مقدمات مفصلی بشود که گره گوار لازم داشت تا بلند بشود و سر پا بگذرد.

He would never have allowed the elaborate preparations that Gregor required to orient himself and thus perhaps get through the door.

گره گوار صدای داد و بیداد را پشت سرش میشنید، بی‌شک برای این بود که او را براند تا بگذرد مثل اینکه هیچ مانعی در بین نبود! این جنجال مثل صدای صد هزار پدر در گوشش منعکس میشد. موقع شوخی نبود و گره گوار ـ هر چه بادا باد ـ خود را لای گذرگاه در کرد و همانجا بحالت خمیده قرار گرفت.

On the contrary, as if there were no obstacle and with a peculiar noise, he now drove Gregor forwards. Behind Gregor the sound was at this point no longer like the voice of only a single father. Now it was really no longer a joke, and Gregor forced himself, come what might, into the door.

بدنش از یک طرف بالا مانده بود و پهلویش از چهارچوبهٔ در که رنگ سفید آن از لکه‌های بدنما قهوه‌ای‌رنگ شده بود خراشید. گره گوار گیر کرده بود و به تنهائی نمیتوانست خودش را نجات بدهد. از یکطرف پاهایش در هوا موج میزد و در میان هوا پیچ و تاب میخورد، از طرف دیگر بطرز دردناکی پاها زیر بدنش بی‌حرکت مانده بود. در اینوقت پدر از عقب یک اردنگ محکم زد و ایندفعه باعث تسلیت خاطر گره گوار شد، او خط سیر طویلی را طی کرد و میان اطاق بزمین خورد.

One side of his body was lifted up. He lay at an angle in the door opening. His one flank was sore with the scraping. On the white door ugly blotches were left. Soon he was stuck fast and would have not been able to move any more on his own. The tiny legs on one side hung twitching in the air above, the ones on the other side were pushed painfully into the floor. Then his father gave him one really strong liberating push from behind, and he scurried, bleeding severely, far into the interior of his room.

خون ازش رفت، در با یک ضربت عصا بسته شد و بالاخره سکوت برقرار گردید.

The door was slammed shut with the cane, and finally it was quiet.

۲

II

گره گوار طرف غروب از خواب سنگینی که مانند مرگ بود بیدار شد.

Gregor first woke up from his heavy swoon-like sleep in the evening twilight.

بر فرض هم که مزاحم او نمیشدند، بی‌شک دیرتر ازین بیدار نمیشد زیرا بحد کافی استراحت کرده بود. معهذا بنظرش آمد که خواب او از صدای پاهای خفی و صدای محتاط کلید در قفل در دالان مغشوش شده بود.

He would certainly have woken up soon afterwards without any disturbance, for he felt himself sufficiently rested and wide awake, although it appeared to him as if a hurried step and a cautious closing of the door to the hall had aroused him.

انعکاس روشنائی تراموای برقی روی سقف و بالای اثاثه، لکه‌های رنگ‌پریده‌ای اینجا آنجا میگذاشت ولی آن پائین که منطقهٔ گره گوار بود تاریکی شب فرمانروائی داشت.

The shine of the electric streetlights lay pale here and there on the ceiling and on the higher parts of the furniture, but underneath around Gregor it was dark.

برای اینکه از جریان وقایع باخبر بشود آهسته بسوی در رفت و با نیش خود که بالاخره بفایده آن داشت پی میبرد، کورکورانه اطراف خود را لمس میکرد.

He pushed himself slowly toward the door, still groping awkwardly with his feelers, which he now learned to value for the first time, to check what was happening there.

طرف چپش تأثیر یک زخم طویل و مهیج را داشت و یک رج از پاهایش می‌لنگیدند.

His left side seemed one single long unpleasantly stretched scar, and he really had to hobble on his two rows of legs.

یکی از آنها در طی وقایع صبح بطرز شدیدی صدمه دیده بود ـ معجز بود که فقط این یک پا اینطور شده بود، آن پا مثل یک عضو مرده دنبالش می‌آمد و بزمین کشیده میشد.

In addition, one small leg had been seriously wounded in the course of the morning incident (it was almost a miracle that only one had been hurt) and dragged lifelessly behind.